Als we ziek zijn maken we ons niet te veel zorgen. Vaak
gaat het vanzelf over na een dagje rust, anders gaan we even langs bij de
dokter. Of ’s avonds staat die voor je deur. Je krijgt een voorschrift voor
geneesmiddelen bij de apotheek om de hoek. Daar betaal je met plezier de
rekening, want het grootste deel krijg je terug via het ziekenfonds. Als het
toch wat ernstiger is staan de specialisten voor je klaar in een goed
uitgerust ziekenhuis in eigen streek.
In ‘ontwikkelingslanden’ zoals Bolivië is dat wel even
anders. In dit nummer lees je hoe moeilijk het soms is om eenvoudige
eerstelijnszorg toegankelijk en betaalbaar te maken voor iedereen. En waarom
zoveel arme Bolivianen liever tanden laten trekken dan vullen. Dat is
namelijk goedkoper, en elke boliviano telt.
FOS steunt onze partners in Bolivië en andere landen
die opkomen voor hun recht op een betaalbare en toegankelijke
gezondheidszorg.
‘Volwassenen gaan naar de apotheek, want naar de dokter van de Seguro de
salud gaan is tijdverlies, omdat de diagnose voorspelbaar is en er geen
medicamenten zijn. Het beste is zichzelf te behandelen of raad te vragen in
de apotheek.
Met kinderen ga je best naar de dokter, want je kan je vergissen, nadeel is
wel dat in het Amazonewoud van Noord-Bolivië weinig kinderartsen zijn.’
Gustavo Ramos Espejo
FOS-coördinator van gezondheidsprojecten in het Amazonewoud, Riberalta (Noord-Bolivië)
Reactie uit N:
‘We mogen trots zijn. Onze ziekenzorg is toegankelijk en betaalbaar. We
blijven bovendien strijden voor bijkomende voordelen voor wie het nodig
heeft, zoals chronische zieken.
Minder mooi zijn misbruiken. Het gemak bijvoorbeeld, waarmee we thuis
blijven van ons werk of medicatie innemen. Onze ziekenzorg is van ons
allemaal, laten we er zorg voor dragen.’
Marie Beelaerts
Educatief medewerker
VIVA-SVV Oost-Vlaanderen
Hoe toegankelijk is gezondheidszorg in Bolivia? Om dat te
onderzoeken gingen zeventien jongeren en Oost-Vlamingen van 25 augustus tot
11 september 2006 op inleefreis naar Bolivia.
De reis was een initiatief van Bond Moyson Oost-Vlaanderen, MJA en FOS, en
werd zorgvuldig voorbereid. De deelnemers woonden in bij families van
notenrapers en -pellers in Riberalta, een stadje in het Amazonewoud in het
Noorden van Bolivia. Zo konden ze ook wat van het dagelijkse leven ervaren.
Ze hielpen zelfs een dag mee met hun gastfamilie in de notenfabriek!
Enorme armoede
Bolivia kent dezelfde gezondheidsproblematiek als andere
ontwikkelingslanden, die door de enorme armoede in het land erg nijpend is.
Allereerst is er de moeilijke bereikbaarheid. Patiënten hebben dikwijls geen
vervoer om op korte tijd een gezondheidsdienst te bereiken. Tijdens het
regenseizoen zijn sommige dorpen maandenlang volledig afgesloten. De arts
van de gezondheidspost in Pando: ‘Wij hebben alleen een brommer, en daarmee
vervoer je geen ernstig zieke patiënten naar het ziekenhuis of een beter
uitgeruste gezondheidspost.’ In heel Riberalta is er één ambulance, maar
niemand kon het telefoonnummer van de dienst bezorgen!
Een tweede probleem is het gebrek aan bekwaam personeel en degelijk
materiaal. In een gezondheidspost nabij Riberalta die enkele dorpen moest
bedienen, was slechts één arts aanwezig, bijgestaan door enkele stagiaires
en verpleegsters. Het medische materieel is versleten en van slechte
kwaliteit, zonder technologische snufjes en onhygiënisch.
Ten slotte wacht men door de hoge kostprijs vaak veel te lang om naar de
dokter te gaan, soms tot het te laat is.
Privé of publiek
Het duurste is de private gezondheidszorg. Wegens de hoge kostprijs is die
enkel te vinden in de grotere steden, waar er mensen wonen die zich dat
kunnen veroorloven.
SUMI
Zo’n 70% van de bevolking wendt zich tot de publieke gezondheidszorg,
georganiseerd door de staat. Die is goedkoper maar vaak ook onderbemand, en
werkt met minderwaardig materiaal. Vrouwen en kinderen - tijdens de
zwangerschap en tot zes weken na de bevalling - worden goed verzekerd via de
SUMI (Seguro Universal Materno Infantil). De moeder- en kindsterfte zijn zo
aanzienlijk teruggedrongen. Een zeventigtal vaccinaties of specifieke
gezondheidsproblemen in verband met zwangerschap zijn voor hen helemaal
gratis. Er bestaan hiervoor speciale SUMI-hospitalen, vaak kraamklinieken.
Veel zwangere vrouwen kennen hun rechten echter niet, zij weten bijvoorbeeld
niet dat ze ook gratis naar de tandarts mogen.
Sinds mei 2006 hebben alle vrouwen tussen 6 en 60 jaar recht op dezelfde
zorgen, want typische zwangerschapsproblemen kan je niet voorkomen als je
enkel zwangere vrouwen behandelt. Vanaf 2007 wordt het SUMI-pakket zelfs nog
uitgebreid naar alle jongeren tot 21 jaar. Mannen tussen 22 en 60 jaar
vallen dus nog uit de boot.
Caja de Salud
Als men in dienstverband werkt is er nog een ander verzekeringssysteem: de
Cajas de Salud. Die bestaan voor de verschillende sectoren, en voor iedereen
die niet tot een specifieke bedrijfstak behoort is er de Caja nacional de
Salud. Elke Caja heeft zijn eigen hospitalen en centra waar aangeslotenen
terecht kunnen. Ze worden gefinancierd met een deel van het loon: de
werkgever moet maandelijks 10% van het loon van de werknemer afhouden en
doorstorten naar de gezondheidskas. Er zijn wel gevallen bekend waar de
werkgever die 10% in zijn eigen zak stopte. Corruptie blijft immers
wijdverspreid. Een ander probleem is dat de Caja de werknemer enkel dekt
tijdens de periode dat hij werkt en tot maximaal drie maanden nadien. In
Riberalta bijvoorbeeld bedraagt de gemiddelde werkduur zes maanden per jaar,
zodat men in het beste geval negen maanden per jaar verzekerd is. De
papieren rompslomp voor aanmelding en afmelding, die met die veranderingen
telkens weer gepaard gaat, laten velen dan ook liever achterwege.
Seguro de Vejez
Naast SUMI en de Caja’s bestaat er voor alle zestigplussers de ‘Seguro de
Vejez’. Voor deze groep is alle gezondheidszorg volledig gratis, en zorgen
worden verstrekt in de instellingen van de Caja’s.
Uit de boot
Heel wat mensen vallen nog buiten SUMI, Caja’s of Seguro de Vejez. Zij zijn
aangewezen op de publieke gezondheidszorg en moeten alles zelf betalen.
Er zijn ook praktische redenen waarom veel mensen uit de verzekeringsboot
vallen.
Hospitalen van de Caja’s liggen bijvoorbeeld vaak ver weg van de fabrieken,
zodat werknemers in de praktijk van hun verzekering geen gebruik kunnen
maken.
Ook de gebrekkige kennis van het systeem speelt parten.
Daarnaast houdt de gezondheidszorg niet altijd rekening met de behoeften van
de arbeiders: fabrieksarbeiders die van 3u ’s morgens tot 14u in de namiddag
werken kunnen niet in de voormiddag op consultatie. Landarbeiders werken
diep in de jungle, ver weg van alle gezondheidsvoorzieningen …
In elk dorp is er wel iemand die de traditionele geneeskunde beoefent. Die
geniet een zekere erkenning van overheidswege omdat ze tot het culturele
erfgoed van de inheemse volkeren behoort.
Plaatselijke eerstelijnsgezondheidscentra van NGO’s, kerkelijke of andere
hulpinstanties kunnen een tijdelijke oplossing bieden, maar dat blijven
lapmiddelen. De staat zou hier zijn verantwoordelijkheid moeten opnemen.
Wat doet FOS voor de gezondheidszorg in Bolivië?
FOS komt op voor toegankelijke gezondheidszorg op maat van de
fabrieksarbeidsters en oogsters van amazonenoten.
Zo ondersteunt FOS lobbyactiviteiten op nationaal niveau voor een eerlijke
en aangepaste werking van de gezondheidskas.
In Riberalta steunen we een project van natuurlijke geneesmiddelen. Die
middelen zijn doeltreffend, relatief gemakkelijk te bereiden, natuurlijk en
goedkoop.
We steunen preventie- en informatiecampagnes via de radio op het vlak van
hygiëne en gezondheid. Ook radiosoaps over vakbond en gezondheid blijken een
doeltreffend actiemiddel!
Gezondheidszorg op drie niveaus:
Zoals elders is ook in Bolivia de gezondheidszorg georganiseerd op
drie niveaus
- eerste lijn: lokale gezondheidsposten en gezondheidscentra die
dicht bij de lokale bevolking staan. Zij doen aan preventie
(malaria, gezinsplanning, tandhygiëne…) en geven de eerste zorgen
(kleine snijwonden,…).
- tweede lijn: voor meer gespecialiseerde zorg door specialisten in
lokale hospitalen (breuken, kleine operaties... ).
- derde lijn: in de grotere regionale hospitalen, voor mensen die
niet (meer) in de eerste- en tweedelijn geholpen kunnen worden. Voor
zeer gespecialiseerde behandeling of verzorging.
De belangrijkste gezondheidsproblemen in Bolivia zijn typische
armoedeziekten als parasieten, diarree, aandoeningen aan de
luchtwegen en malaria. Deze ziekten worden veroorzaakt door:
- ongezonde voeding: te weinig, te zout, te zoet, te vet
- gebrekkige hygiëne: een openbare waterplas als bad of waterputten
zijn uitstekende kweekvijvers voor ziektekiemen
- gebrekkige gezondheidspreventie: bepaalde onderwerpen blijven
taboe
- gebrekkig onderwijs over gezondheidsthema’s
Wat kost een raadpleging in een eerstelijnsgezondheidspost?
Doktersbezoek: voor wie niet onder SUMI valt: tussen 3 en 10
bolivianos, afhankelijk van de behandeling. Sommige geneesmiddelen (bv
malaria) zijn gratis, rest betaalt de patiënt.
Tandartsbezoek: eerste consultatie volledig gratis. Als je zwanger
bent is consultatie en behandeling inbegrepen in het SUMI-pakket.
Tand trekken: 10 bol
Tand vullen: 20 à 25 bol
Foto’s tanden: 50 à 60 bol
Volledig vals gebit: 400 bol
Een tand laten trekken kost minder dan een gaatje laten vullen, dus
worden veel tanden onnodig getrokken. Voor echt arme mensen wordt
wel een prijsje gemaakt. Bij tandpijn proberen de mensen het zo lang
mogelijk vol te houden, desnoods met pijnstillers. Geen gezonde
situatie.
De gezondheidspost in Riberalta heeft één arts en een arts in
opleiding, voor een gebied van 13.000 inwoners. De arts: ‘ De
grootste gezondheidsproblemen in deze streek worden veroorzaakt door
de oogst van de amazonenoten. De man trekt een viertal maanden met
vrouw (soms zwanger) en kinderen het oerwoud in om noten te oogsten.
Sommigen sterven in het oerwoud zelf waar geen medische
voorzieningen zijn, anderen komen doodziek en met zware infecties
terug naar Riberalta. Naar schatting zijn er jaarlijks 31.000
notenoogsters en 7 à 8 procent (2400 mensen) komt terug met
malaria’.
Het hospitaal in Riberalta bedient theoretisch een gebied van 82.000
mensen, in werkelijkheid doen 140.000 mensen een beroep op de
diensten.
Interview met Mariana Batte Arias (18) en haar moeder Arminda (44),
arbeidsters in de notenfabriek van Riberalta, Bolivië. Mariana woont samen
met haar ouders en twee broers, Jonathan en José Maria.
Mariana is achttien en door een ‘ongelukje’ zwanger. Haar moeder is
ingeschreven als arbeidster in de notenfabriek van Riberalta. Alle kinderen
moeten meehelpen na schooltijd, want de fabriek betaalt per zak verwerkte
noten, en elke boliviano is welkom. Maar Mariana mag tijdens haar
zwangerschap thuisblijven.
Gaan jullie steeds naar de dokter als iemand ziek is? Moeder: We stellen het uit, want het is duur. Onze zoon van negen was
kreeg plots hevige koorts. Met natuurlijke huismiddeltjes en limoensap
trachtten we zijn koorts te doen dalen. Uiteindelijk zijn we wel naar de
dokter gegaan omdat het niet beterde. Maar wie niet kan betalen wordt daar
niet geholpen.
Had je al te maken met het ziekenhuis? Moeder: Mijn tweede zoon is drie keer bijna dood naar het ziekenhuis
gebracht. Twee keer met een verstikkende hoest, een keer met amoebiasis.
Mijn man moest zeven jaar geleden naar het ziekenhuis, hij zag helemaal
geel. ’s Middags was hij onophoudelijk beginnen overgeven.
En mijn jongste baby heeft lang in het ziekenhuis gelegen maar is overleden.
Waaraan is hij gestorven, geven de artsen veel informatie? Moeder: De dokters zeggen niets, want ze zijn bang voor een rechtszaak
wegens medische fouten. Ons kindje had leukemie, maar dat zijn we pas
geruime tijd na zijn dood toevallig te weten gekomen. De artsen vroegen ons
extra bloed te kopen, ze zeiden dat het kind enkel in Santa Cruz behandeld
kon worden. We hebben alles verkocht om de behandeling te kunnen betalen. Na
een maand hebben we huilend gevraagd om de waarheid te vertellen. Het
antwoord was ‘een infectie in het bloed’. Als we de waarheid wisten hadden
we andere beslissingen genomen.
Is een privé-ziekteverzekering geen alternatief? Moeder: In Riberalta zijn die er niet en anders konden we dat onmogelijk
betalen. Er werken nu wel gratis Cubaanse dokters die beter opgeleid zijn
dan de Boliviaanse. Via de job van mijn man – hij is wachter van de school -
trachten wij beter verzekerd te zijn. Maar hij is nog altijd niet
ingeschreven en krijgt al vijf maand geen salaris.
Mag je gratis op consultatie als je zwanger bent? Mariana: Ja, maar ik ben er niet gerust in. Ze raken even mijn buik aan
en zeggen dat alles OK is met de baby. Een zwangere vrouw krijgt vijf
inentingen, vooral tegen tetanus. Baby’s krijgen bij hun geboorte een
inentingskaart, tot vijf jaar zijn de vaccinaties gratis. Ook de tandarts is
gratis als je zwanger bent.
Heb je recht op bevallingsverlof? Mariana: Je mag in principe slechts vijftien dagen thuisblijven na een
bevalling, met een doktersattest. Tijdens die periode heb je geen inkomen.
Mijn moeder is na elke bevalling een maand thuisgebleven. Soms mogen vrouwen
naar huis om de borst te geven. Wij worden per stuk betaald, dus de
werkgever verliest eigenlijk niets. Vrouwen die geen toestemming krijgen,
dragen een ander kind op om thuis de baby op tijd een flesje te geven. Maar
die vergeten dat soms of doen iets verkeerd.
Als kinderen voor hun jongere broertje of zusje zorgen, gaan zij dan niet
naar school? Mariana: Toch wel, de ene gaat ’s morgens naar school en de andere ’s
middags. Zo is er steeds iemand om op de baby te letten.
Vroeger werden de baby’s ook mee naar de fabriek gebracht en onder de
machine gelegd om snel tussendoor de borst te geven. Nu mag dat niet meer.
Op 23 september organiseerde ABVV West-Vlaanderen al
voor de 4de maal, de Dag van de Internationale Solidariteit.
Ook dit jaar werd het een echt feest! Meer dan 400 militanten en leden
kwamen uit alle hoeken van de provincie afgezakt naar Menen. Ze konden er
genieten van historische wandelingen, een boottocht, een fietstocht, een
uitstap naar Roubaix en tal van andere activiteiten. De Vieze Gasten
brachten het theaterstuk “Mag het iets meer zijn?”, dat handelt over de
Millenniumdoelstellingen. Ook wij waren erbij. FOS stelde er zijn campagne
voor: 'Cocktails moeten betaalbaar zijn... als het over aids gaat'. Je kon
ook sjoelend meer te weten komen over dit thema. Een 40-tal mensen nam deel
aan onze wedstrijd. Een onschuldige hand pikte Linette D’Haenens en Charles
Cattoor eruit als winnaars. Zij wonnen een koffiekookboek. We wensen hen
veel kookplezier!
Deze mooie dag werd afgesloten met een heerlijke barbecue en een swingende
salsaparty. Iedereen kijkt al uit naar volgende volgend jaar!
‘Partners in evolutie’ is een brochure naar aanleiding
van 40 jaar 11.11.11 met een bloemlezing van tien hedendaagse
partnerrelaties. Zij illustreren treffend hoe 11.11.11 en zijn
lidorganisaties geëvolueerd zijn in de praktijk van en het denken over
partnerschap tussen Noord en Zuid.
FOS brengt het verhaal van de maquila’s. Vakbondswerking in de maquila’s van
Centraal-Amerika is niet evident. Schoorvoetend en met onder meer de steun
van FOS proberen militanten basisrechten op de werkvloer gerealiseerd te
krijgen. FOS brengt het verhaal van deze emancipatiestrijd tot bij de
vakbondsgeledingen in eigen land. Langzaam groeit dit initiatief uit tot de
basis van de partnerwerking voor de hele organisatie.
Vanuit het Zuiden is er een grote vraag naar samenwerking met het Noorden
omdat de prille vakbonden voelen dat internationale druk erg belangrijk is
om hun werking te kunnen verbreden. Onder meer via uitwisselingen tussen
militanten en Noord en Zuid speelt FOS hierop in.
Samen met VIVA-SVV Limburg hebben we een workshop in Afrikaanse sferen
gemaakt op maat van de lokale afdelingen. Centraal staat het leven van
vrouwen in Afrika, en wat zij doen met de aidsdreiging in hun land. Eerst
maken we in een korte film kennis met twee vrouwen: Antonietta uit
Mozambique en Bulewla uit Zuid-Afrika. Beiden werken in de thuiszorg met
aidspatiënten, maar ze vertellen ook over hun eigen leven met aids, en dat
van hun kinderen. Een aangrijpend maar ook positief verhaal! Vervolgens
bekijken we samen hoe we zelf met onze afdeling een steentje kunnen
bijdragen aan een betere gezondheidszorg voor mensen in Zuidelijk Afrika.
Dat voert ons naar de keuken: we bereiden en proeven zelf enkele (h)eerlijke
solidariteitshapjes, waarvan u de recepten natuurlijk ook mee naar huis
krijgt.
Afdelingen kunnen deze workshop aanvragen bij VIVA-SVV Limburg op
011/30.10.98. Welkom en ‘bom apetite’!
De werknemers van de Ramatex-textielfabriek in Windhoek, Namibië, hebben
na jaren lobbyen en bijna twee volle dagen demonstraties aan de
fabriekspoort in oktober 2006 hun slag thuisgehaald. Ramatex hebben wij in
de kijker gezet in het juninummer van Fosfor 2005, naar aanleiding van een
dreigende sluiting.
Naar plaatselijke normen was dit een zeer succesvolle staking, want de
directie van de Maleisische onderneming heeft, ondanks eerdere bedreigingen,
verschillende toezeggingen gedaan. Zo kunnen de werknemers rekenen op een
loonsverhoging van 1,10 Namibian dollar per uur. Daarbovenop krijgen de
arbeiders een jaarlijkse bonus van 60% van hun maandsalaris vanaf december.
Ramatex zal ook beginnen met een pensioenfonds en medische voorzieningen.
Het bedrijf zal 70% van de bijdrage voor de ziekteverzekering op zich nemen.
Voor alle Namibische werknemers komen er bovendien transport- en
woonfaciliteiten.
Op het vakbondsverzoek om de loonsverhoging met terugwerkende kracht te
laten beginnen ging het bedrijf echter niet in.
Fosfor is er voor jou. Elk jaar vragen we aan onze lezers wat ze vinden
van ons kwartaalblad. En of je suggesties hebt om je FOS-blad nog,
informatiever, relevanter, mooier of leuker te maken. Want we luisteren
graag naar goede ideeën. Voor alles wat ons - en de internationale
solidariteit binnen de socialistische beweging - doet groeien zijn we
dankbaar!
Dit jaar hebben we de vragen wat toegespitst op hoe informatief en
‘leerzaam’ ons blad is. Weet je na het lezen van een nummer meer over het
thema? Dat interesseert ons. Je kunt ook een score geven aan alle
Fosfor-rubrieken. Dan weten wij welke rubriek ‘scoort’.
Je kunt de vragen ook on line beantwoorden op www.fos-socsol.be . Vul snel
de enquête in en maak kans op een mooie geschenkmand ter waarde van 25 euro
vol (h)eerlijke producten van de Wereldwinkel!
Op 1 november 2006 werd in Wenen het IVV opgericht, de nieuwe
wereldvakbond. Na lange onderhandelingen smolten de twee vorige
internationale vakbondskoepels IVVV en WVA samen. Met 168 miljoen
leden-werknemers wordt IVV één van de grootste internationale organisaties.
Die leden komen uit 306 vakbonden, verspreid over 154 landen. Toch is dat
maar naar schatting 10% van de georganiseerde werknemers wereldwijd. In
India is bijvoorbeeld maar 4% van de werknemers lid van een vakbond. Ook de
miljoenen mensen die in de informele economie werken, die in het zwart
werken, die dwang- of slavenarbeid moeten verrichten, de miljoenen kinderen
die moeten werken… vallen helemaal buiten dit cijfer.
Toch is de syndicale slagkracht met deze ene koepel enorm toegenomen. Om
samen, wereldwijd, één grote vuist te kunnen maken tegen de neoliberale
ideologie die de globalisering vandaag domineert. Ook FOS en zijn partners
in het Zuiden hebben nu een sterkere bondgenoot voor hun strijd voor waardig
werk wereldwijd.
Op 14 oktober 2006 betoogden een duizendtal landarbeiders tegen seksueel
geweld
Wie de Kaapse wijnregio doorkruist bezoekt waarschijnlijk het rustige stadje
Rawsonville. Heel netjes, grote 4 x 4 voertuigen en ‘bakkies’ van de farmer
owners. Kleurlingen die wat schaarse inkopen doen, zon, blauwe lucht, bergen
op de achtergrond… Een vredig beeld van het nieuwe Zuid-Afrika.
Maar op 14 oktober was het minder rustig in Rawsonville. De landarbeiders
van de streek hebben er op zijn Afrikaans ‘gatvol’ van. Een duizendtal
landarbeiders gesteund door de FOS partner “Women on Farms – Sikula Sonke”
betogen: ze zijn het beu dat de landarbeidsters seksueel worden mishandeld.
Zoals de 22-jarige Anneline, die verplicht werd om samen met haar jonge
broer Anthony deel te nemen een avondlijk jachtpartijtje van boeren dat
ontaardde in een drinkgelag. Toen ze naar huis wilden terugkeren werd
Anthony in een drie maanden durende coma geslagen en aangeschoten. Anneline
werd door vijf mannen verkracht en mishandeld. Haar werd zwijggeld beloofd
en ze werd met de dood bedreigd als ze ook maar iets zou vertellen. Haar
broer werd naar het hospitaal gebracht omdat hij ‘uit de bakkie’ was
gevallen, zoals in de opnamefiche staat.
Haar broer ontwaakte uit de coma met problemen met lezen, schrijven en
rekenen, naast concentratiestoornissen en problemen met dieptezicht. Pas
toen durfde Anneline een klacht indienen. De politie vond dat Anthony
misschien een ‘case’ was. Maar in het geval van Anneline vonden ze dat er te
veel tijd was verstreken. Totnogtoe bleef haar klacht zonder gevolg.
Op het einde van de betoging komt een andere vrouw haar verhaal doen. Een
uitermate moedige daad. De bijval die ze krijgt toont aan dat het probleem
meer dan gekend is. Veel vrouwen worden geconfronteerd met ‘gender based’
geweld. Spijtig genoeg kan ook de minderheid van mannelijke landarbeiders
zijn handen niet thuis houden. Zeker als ze na de veertiendaagse betaling
hun eigen ellende gaan verdrinken.
Anneline heeft de farm natuurlijk moeten verlaten en verblijft met haar
zoontje bij een familielid. Werk vinden is een probleem, want de farmers
kennen haar. Wie niet meegaand is of eisen stelt wordt gewoon met
‘uitzetting’ bedreigd. Maar ook wie niet meer productief is, zoals
landarbeiders met aidssymptomen, wordt uit de schamele huisjes gezet. In een
omgeving waar elke besmette persoon gebogen gaat onder een stigma en waar
onvoldoende medische verzorging is betekent dit uitstoting en vaak het
einde.
Wie Rawsonville verlaat, rijdt over een brug over de rivier die door de
wijngaarden stroomt. Onder deze brug wonen nu 5 landarbeiders met aids die
aan tbc lijden. Wellicht bracht de onschuldige toerist de nacht door in een
schattig klein huisje op één van de wijnboerderijen. Een huisje waarin
vroeger landarbeiders woonden. Toeristen brengen echter geld op en losse
seizoenarbeiders zijn goedkoper, gemakkelijker en talrijk te vinden. Ze
werden immers uit de huisjes gezet en overgeleverd aan nog grotere willekeur
van de wijnboeren.
Maar de Kaapse wijn, hij is natuurlijk van goede kwaliteit, prima
prijs/kwaliteit verhouding.
Bart Uyttendaele
FOS-medewerker gezondheid Zuidelijk Afrika
Deeg: 300g zelfrijzende bloem
½ theelepel zout
120g margarine
1 eierdooier.
(Of een pakje kant-en-klaar deeg voor hartig gebak)
Vulling: Olijfolie
1 ui
2 teentjes look
250 g kip
2 grote tomaten
1 kopje erwtjes
1 bokaal maïs
1 bokaal palmharten
peper en zout
1 eiwit.
Bloem om het deeg uit te rollen
Vetstof om de bakplaat in te smeren
Vulling: snipper de ui en de look heel fijn, snijd de kip, de tomaten
en de palmharten in kleine blokjes (<1 cm). Stoof de ui glazig in een
bodempje olie. Voeg de look en de kip toe en bak deze een 10-tal minuten.
Voeg de tomaten, erwtjes, maïs en palmharten erbij en laat een kwartiertje
verder stoven op een zacht vuurtje tot alle ingrediënten gaar zijn. Breng op
smaak met peper en zout.
Deeg: meng alle ingrediënten voor het deeg en kneed tot het glad en
soepel is. Voeg indien nodig een beetje water toe. Verdeel het deeg in 8
bolletjes en laat 5 minuten rusten.
De oven voorverwarmen op 250 C°. Rol de deegbolletjes ovaal uit op een met
bloem bestoven werkvlak. Een flinke eetlepel vulling in het midden leggen,
de boord insmeren met losgeklopt eiwit en de flapjes dichtvouwen. De rand
goed aandrukken en de empanadas insmeren met losgeklopt eiwit. Bak de
empanadas op een ingevette bakplaat in ongeveer een kwartier goudbruin en
dien ze warm of koud op.
“Vormingsestafette Internationale vakbondssolidariteit” 16 januari tot 5 juni 2007
Leuven/Gent/Dendermonde/Sint-Niklaas/Kortrijk/Roeselare
In samenwerking met de vormingsdiensten van ABVV-West-Vlaanderen, -Scheldeland
en -Vlaams-Brabant, geeft FOS in het voorjaar van 2007 verschillende
vormingen over Internationale vakbondssolidariteit.
Liberalisering, privatisering, WTO, delokalisatie,... termen die we
regelmatig opvangen, maar waarover gaat het nu echt? En wat is het verband
tussen Steve uit Engeland die zijn baan bij het spoor verliest, en Ndele uit
Zuid-Afrika die niet langer de waterrekening kan betalen? Wat doet Europa?
En wat kunnen wijzelf doen?
Org. ABVV West-Vlaanderen, Scheldeland en Vlaams-Brabant i.s.m. FOS
“Internationale Vrouwendag” 8 maart 2007
De Schouwburg, Kortrijk
Internationale vrouwendag in het teken van Zuid-Afrika. Tal van workshops,
waaronder FOS-vorming ‘Aids in Afrika: het verhaal van 2 vrouwen’.
Org. VIVA-SVV West-Vlaanderen
“Lancering van de FOS-campagne” 1 mei 2007
Leefbaar inkomen door waardig werk. Dat is het centrale thema van onze
campagne van volgend jaar. Tijdens de 1-mei-happenings komen we er op
feestelijke wijze mee naar buiten, maar ook vooraf zijn er al vormingen en
publicaties beschikbaar.
“Infonamiddag rond partnerschap met Zuid-Afrika” 3 mei 2007
15u, Roeselare (Café St-Georges, Sationsplein 3)
in samenwerking met S-plus
“ Leuven Ondersteboven” 6 mei 2007
Hou deze datum vrij en geniet op een mooie zondag van een compleet en
verrassend programma voor jong en oud.
Meer info in de FOSFOR van maart 2007!
U aangeboden door een platform van organisaties.
Stuur een kaartje van FOS. Zo kan je tegelijk je zorg om de wereld uiten én je
professionele relaties, kennissen en familie het beste wensen. Stemmige
wenskaarten voor je eindejaarswensen, een verjaardag of gewoon, zomaar.
Sfeervol, kleurrijk, werelds. Mooi om op te sturen én een teken van
solidariteit. Want elke wenskaart die je verstuurt, is voor ons en voor onze
partners in het Zuiden een steuntje in de rug.
191
landen ondertekenden een akkoord om tegen 2015 de
armoede in de wereld te halveren.
Voer samen met de Vlaamse Noord-Zuidbeweging actie
om de politici aan hun belofte te herinneren én de
lat hoger te leggen.
Armoede moet de wereld uit!
