Inhoudstafel :
Beste lezer,
Als het op gezondheid aankomt, is armoede een van de grote boosdoeners. Maar ook
zonder armoede en met alle mogelijke preventie zullen we ziektes, laat staan
ongevallen, nooit helemaal uit ons leven kunnen bannen. Daarom is het belangrijk
om in je buurt een dokter en apotheek te hebben. ‘In jouw buurt’ betekent in een
Midden-Amerikaans land als Nicaragua dat je op gemiddeld een uur stappen van je
woonst een gezondheidspost vindt. De gemiddelde wachttijd is er drie uur. Als je
dan het geluk hebt van de dokter er aan te treffen, krijg je mogelijk een
geneesmiddel voorgeschreven. Maar wat ben je daarmee als dit vervolgens niet in
voorraad is? De meeste mensen kunnen het zich niet veroorloven van het in een
privé-apotheek te kopen, laat staan om ook nog een busrit naar de stad te
betalen. Daarom hebben in Nicaragua een miljoen mensen zich bij
gemeenschapsapotheken aangesloten. Die zorgen niet enkel voor de medicijnen,
maar oefenen samen ook druk uit op de overheid om de gezondheid van de burgers
ernstig te nemen. Hermes Rolando en María Isabel, die in deze FOSFOR aan het
woord komen, zijn daar terecht zeer trots op.
Annuschka Vandewalle
Algemeen Secretaris fos-socialistische solidariteit
FOSFOR: inhoudstabel
Gezondheidszorg is een taak van de overheid, daar hoeft de
gewone man in de straat niet mee bezig te zijn.
Noord:
De overheid is een belangrijke speler in de gezondheidszorg. Maar andere
actoren zoals zorgverstrekkers, wetenschappers, financiers en uiteraard de
patiënten zelf spelen zeker een even grote rol. Het is cruciaal dat al deze
actoren inspraak hebben en verantwoordelijkheid
dragen in het gezondheidsbeleid. Ook in een land als Nicaragua moeten de
basisorganisaties beter betrokken worden. Zo zal een wijkcomité dat actief
betrokken wordt bij de uitbouw van een gezondheidspost, zich mee
verantwoordelijk voelen voor de instandhouding ervan.
Marleen Temmerman, sp.a-senator
Zuid:
Gezondheid is een universeel mensenrecht, en de overheid moet dit recht
garanderen. Maar als de burgers zich niet organiseren om dit recht te
verdedigen, kan het zijn dat de overheid er geen werk van maakt. Gezondheid is
dus een gedeelde verantwoordelijkheid van burgers en overheid. De mutualiteiten
stellen zich dan ook niet in de plaats van de staat, integendeel: wij komen op
voor de gezondheid van de burgers, georganiseerd en strijdvaardig, en eisen dat
de overheid de gezondheidszorg voor alle burgers garandeert.
Marvin Marenco Corea, promotor van de Mutua in Nicaragua
FOSFOR: inhoudstabel
Midden-Amerika: solidair voor gezondheid
“Als het regent, regent het voor iedereen”
Als je ziek bent en je krijgt een geneesmiddel voorgeschreven, is het heel
pijnlijk als je dat geneesmiddel niet kan vinden of betalen. Dat ondervindt meer
dan de helft van de mensen in Midden-Amerika. Met sociale verkooppunten brengen
ze daar verandering in.
José Luis Rodríguez Pérez en María Elena Flores López wonen in Managua, de
hoofdstad van Nicaragua. Ze leven met hun 3 kinderen, tussen 7 en 15 jaar, in
een klein huisje op de rand van een steile helling. María Elena lijdt aan astma,
en kan maar moeilijk aan geneesmiddelen geraken. “Telkens als ik een aanval heb,
ga ik naar het gezondheidscentrum “Edgard Lang”, hier in de wijk. De dokter
onderzoekt mijn longen, neus en keel. Hij schrijft me medicijnen voor, en zegt
me dat ik die in de private apotheek moet gaan halen, want in het centrum zelf
zijn die er niet. Da’s een probleem, want waar ga ik het geld halen om die dure
medicatie te betalen!” zegt María Elena, zichtbaar getekend door haar ziekte.
Schulden voor geneesmiddelen
Hun gezin is zeker niet het enige dat af te rekenen heeft met deze
problemen. Honduras, El Salvador en Nicaragua tellen samen meer dan 19 miljoen
inwoners, waarvan ruim 40 % jonger dan 15 jaar. Dat wijst op een sterke
bevolkingsgroei. Daarnaast is er ook een grote verstedelijking in de regio. Men
schat dat tegen 2015 de helft van de bevolking in de steden zal wonen. Beide
fenomenen zetten de economie en de openbare diensten sterk onder druk. In de
steden is er een tekort aan arbeidsplaatsen en is het aanbod van de sociale
diensten te beperkt, en ook in de landelijke gebieden gaat de dienstverlening
achteruit.
Maar ook het neoliberale beleid van het voorbije decennium heeft de openbare
gezondheidszorg geen goed gedaan. Snoeien in de openbare uitgaven: dat was het
antwoord op het begrotingstekort van de opeenvolgende regeringen. Private
zorgverstrekkers vulden het gat in de markt, maar enkel voor wie het nodige geld
kan neerleggen. Het platteland is al helemaal niet interessant voor private
spelers. Zo komt het dat in Nicaragua slechts 45 % van de bevolking zonder
problemen geneesmiddelen kan aankopen. Slechts 37 % van de Nicaraguanen kan de
nodige medicijnen uit eigen portefeuille betalen, en velen onder hen moeten zich
hiervoor in schulden steken. Erger nog, bijna één op vier burgers raakt niet aan
de medicijnen die ze nodig hebben. Het risico is dat mensen hun toevlucht nemen
tot minderwaardige of vervallen geneesmiddelen. Het stelsel van de sociale
zekerheid is nog te zwak om een oplossing te bieden (zie kader).
Eén miljoen leden
Maar de bevolking blijft niet bij de pakken zitten, en verschillende
organisaties gaan op zoek naar alternatieven om de bevolking met beperkte
inkomsten van goede gezondheidszorgen en geneesmiddelen te voorzien. Een boeiend
voorbeeld zijn de lokale mutualiteiten en de ‘gemeenschapsapotheken’ of ‘sociale
verkooppunten van medicijnen’, die in Nicaragua intussen één miljoen aangesloten
leden tellen.
Uit het verleden heeft men de les getrokken dat een lokale mutualiteit of een
gemeenschapsapotheek de meeste slaagkansen heeft, als die wordt opgericht binnen
een reeds sterk georganiseerde bevolkingsgroep. Want mensen die zich organiseren
op wijkniveau, in een vakbond of in een coöperatieve, zijn het gewoon om samen
verantwoordelijkheden te dragen. Basisorganisaties beschikken over een wijd
vertakt netwerk van plaatselijke afdelingen en promotoren in de armere wijken en
afgelegen gemeenschappen, en vormen dus een goede startbasis voor de sociale
verkooppunten.
Maar er is meer nodig dan mobilisatie en organisatie. Technische kennis komt van
organisaties die zich gespecialiseerd hebben in de promotie en oprichting van
microverzekeringssystemen en gemeenschapsapotheken. In Nicaragua zijn er drie
nationale netwerken van sociale verkooppunten, die hun inspanningen op elkaar
afstemmen. Samen coördineren ze de ruim 600 verkooppunten, voornamelijk in de
afgelegen plattelandsgebieden.
Basiswerk
Dat de rol van de basisorganisaties niet te onderschatten is, blijkt uit het
verhaal van Hermes Rolando Pérez Pavón. Hij is lid van een coöperatieve uit San
José, op 65 km van de hoofdstad Managua. Vorig jaar namen hij en een aantal
andere leden van de coöperatieve deel aan een uitwisseling met een mutualiteit
uit een naburige provincie. Daar zagen ze hoe de sociale verkoop van medicijnen
door de mutualiteit wordt georganiseerd. Terug thuis begonnen ze zich
enthousiast te organiseren met de bedoeling om ook bij hen een sociaal
verkooppunt op te richten. In het begin was het niet gemakkelijk om de mensen te
motiveren. “Men verdacht ons ervan dat we voor een bepaalde politieke partij
werkten, of dat we ons persoonlijk wilden verrijken. Ik legde hen uit dat dit
niet zo is: als het regent, regent het voor iedereen. Dat geldt ook voor de
gezondheidsdiensten: als er problemen zijn, dan hebben we er allemaal mee te
maken,” vertelt Hermes Rolando. “Maar het doorslaggevende argument om een
sociaal verkooppunt te organiseren, was het feit dat we in onze deelgemeente
slechts één gezondheidspost voor meer dan 9.000 mensen hebben, waar maar één à
twee keer per week een dokter langskomt. Die dokters schrijven dan medicijnen
voor die enkel in de steden verkrijgbaar zijn, en dat bracht een extra kost voor
de bus met zich mee”, gaat Hermes Rolando verder. Nu hebben de mensen de
garantie dat de voorgeschreven medicatie ook in de gezondheidspost verkrijgbaar
is. En bovendien aan een voordelige prijs, soms zelfs minder dan de helft van
wat de privé-apotheken in de stad vragen.
Erkenning op komst?
De gemeenschapsapotheken staan niet op zich. Ze zijn nationaal georganiseerd in
drie federaties, waarvan fos er één steunt. Deze federaties zetten
zich in om een en ander van de overheden gedaan te krijgen. Zo bewegen ze de
nationale en lokale overheden om de lokale gezondheidscentra beter uit te
rusten, en de dienstverlening uit te breiden. Eén van hun voornaamste eisen is
de aanwezigheid van een arts in de gezondheidscentra, zodat de bevolking die in
eigen streek kan vinden.
Als tegenprestatie garanderen ze de toelevering van de basisgeneesmiddelen aan
de gemeenschapsapotheken. Maar ze willen nog verder gaan en wettelijke erkenning
krijgen. Want de wetgeving hinkt nog ver achterop: de verkooppunten zijn nog
steeds illegaal, omdat zij niet voldoen aan de wet op de verkoop van
geneesmiddelen. Nochtans hebben de sociale verkooppunten hun nut in Nicaragua al
ruimschoots bewezen. Omwille van de goede resultaten hebben ze erkenning
afgedwongen van de gezondheidsautoriteiten, de lokale overheden en zeker van de
meer dan één miljoen aangesloten gebruikers.
Sinds de overwinning van de linkse Sandinisten bij de vorige
presidentsverkiezingen, die Daniel Ortega opnieuw aan de macht brachten, waait
er in Nicaragua een nieuwe wind. Het middenveld en de federaties werken samen
met de gezondheidsautoriteiten om gezamenlijk een wetsvoorstel op te stellen. De
Commissie voor Gezondheid en Sociale Zekerheid van het Nicaraguaanse parlement
hoopt dat de wet op de sociale verkoop van geneesmiddelen nog dit jaar in orde
komt.
Gezondheidsposten voor iedereen?
De gezondheidsposten zijn het eerste aanspreekpunt waar patiënten terecht
kunnen. Zij bieden ondersteunende diensten, doen aan preventie en verwijzen de
mensen die niet kunnen geholpen worden, door naar gezondheidscentra, de tweede
lijn in de gezondheidsdiensten. Verder zijn er referentieziekenhuizen op
departementaal, regionaal en nationaal niveau. Deze zijn allemaal openbaar. Wie
het kan betalen, verkiest meestal private dokters of klinieken, die hebben een
betere reputatie.
Gemiddeld is er één gezondheidspost voor 15.000 personen. De gezondheidsposten
beschikken slechts over 22 types medicijnen, voornamelijk voor
ademhalingsproblemen, maag- en darmklachten, hoge bloeddruk, suikerziekte, enz.
Sociale zekerheid reikt niet ver
De aansluiting bij een systeem van sociale zekerheid is in Nicaragua en
andere landen uit de regio niet verplicht. In principe kan iedereen zich
vrijwillig aansluiten, maar de bijdrage ligt vrij hoog. In de praktijk blijft
ziekteverzekering daardoor beperkt tot werknemers met een formeel contract,
slechts 14% van de actieve bevolking, en hun gezin. Zij hebben toegang tot de
gezondheidsdiensten van de sociale zekerheid. Die bieden over het algemeen een
goede kwaliteit, maar reiken niet tot in de afgelegen streken. Al wie op het
platteland woont of wie werkt zonder formeel contract, valt uit de boot, en is
aangewezen op de openbare gezondheidsdiensten, maar die staan niet bepaald om
hun kwaliteit bekend.
Daniel Gamez
Verantwoordelijke voor het Gezondheidprogramma van fos in Centraal
Amerika
FOSFOR: inhoudstabel
Interview: Doña María, fervent lid van de ‘mutua’: “De apotheek is van ons”
Doña María Isabel Aburto is 52 jaar en woont in San José, een
gemeenschap van 5.000 inwoners, op 65 km van de hoofdstad van Nicaragua. Uit
ervaring kent ze het belang van betaalbare medicijnen.
Als je haar woning nadert, wordt het onmiddellijk duidelijk dat María Isabel het
niet breed heeft. Het huis is klein, zonder verdieping. De staat van de houten
planken, stukken zwarte plastiek en de zinken platen getuigen dat de woning hier
al lang staat, misschien wel 32 jaar, de tijd dat María Isabel hier woont.
Tot december vorig jaar werkte María Isabel als bonensorteersters op de
omliggende ‘finca’s’. “Maar mijn zoon werkt nu in een groot bedrijf en vroeg me
om niet meer te gaan werken. Hij beloofde mij verder te onderhouden,” vertelt
ze. Nu heeft ze de handen vol met Marquito, haar kleinkind van anderhalf jaar,
dat één van haar dochters kort na de geboorte aan haar toevertrouwde.
De gemeenschap van San José ligt op 7 km van Masatepe, het grotere centrum waar
de bewoners steeds voor hun medicatie naartoe moesten. Maar sinds 30 december
van vorig jaar kunnen ze terecht bij de gemeenschapsapotheek, een nieuwe dienst
van de ‘mutua’ van San José. De jonge mutualiteit telt 250 leden, en daar is
María Isabel er één van.
Waarom heb jij je aangesloten bij de ‘mutua’?
Wel…soms zit je wel eens in een situatie dat je geen dokter kan betalen en dat
de medicijnen te duur zijn. De gezondheidspromotoren legden ons uit dat de mutua
een dokter naar het gezondheidscentrum zou halen en dat de bijdrage slechts 10
cordobas (€0,35) per maand bedraagt, heel wat goedkoper dan een privé-dokter. En
ook het vervoer naar Masatepe sparen we zo uit.
Is er een andere apotheek in deze gemeenschap?
Nee. Er is wel een gezondheidscentrum, maar het werkt niet goed. Als er
medicijnen zijn, geeft men ze, maar meestal is het geneesmiddel dat je nodig
hebt er niet. Met het voorschrift moeten we dan naar de privé-apotheker. Daarom
hebben we ons bij de ‘mutua’ aangesloten. Enkel door ons te organiseren, kunnen
we garanderen dat we hier altijd medicijnen bij de hand hebben.
Hoe dikwijls maak jij gebruik van de gemeenschapsapotheek?
Weet je, hier is er altijd wel iemand ziek in de familie. Is het niet de
zoon, dan de mama, of de papa. Dat is de armoede. Ik moet geregeld naar de
dokter, want ik heb een zwakke gezondheid, en met mijn kleinzoon moet ik ook
dikwijls gaan.
Is er een prijsverschil tussen de gemeenschaps- en de privé-apotheken?
Ah ja, er is een groot verschil. In de apotheken van Masatepe betalen we de
medicamenten twee à drie keer zo veel. Daarom zeg ik dat de
gemeenschapsapotheken een geschenk uit de hemel zijn!
Heeft de gemeenschapsapotheek je ook al in dringende situaties kunnen
voorthelpen?
Ja, één keer, toen ik een week met griep en huidirritatie in bed lag. Het
duurde te lang voor de dokter van het gezondheidscentrum kon komen. Toen is de
dokter van de ‘mutua’ gekomen en hij heeft me onderzocht. Met zijn voorschrift
heb ik de goede medicatie gekregen en ben ik vlug beter geworden. Ik heb geen
consultatie bij een privé-dokter in de stad moeten betalen, die 200 cordobas (€
7) voor de raadpleging, plus de geneesmiddelen en de verplaatsingskosten heb ik
uitgespaard.
Wat zou je antwoorden, als ik je zou vertellen dat de gemeenschapsapotheek
volgende week gaat sluiten?
Wel… ik zou je antwoorden dat dit niet kan, want de apotheek is van ons en
we zullen ons altijd blijven inzetten om hem open te houden!
Daniel Gamez
Verantwoordelijke voor het Gezondheidprogramma van fos in Centraal
Amerika
FOSFOR: inhoudstabel
Bedankt!
‘Schandalig goedkoop’ was ons campagnemotto dit jaar. Een aanklacht
tegen de wantoestanden in de groente- en fruitexportindustrie in
Zuid-Amerika. Vooral vrouwen krijgen daar geen loon naar werk. Zoals María
Navarro uit Peru. Zij is in haar schaarse vrije tijd actief als militante
bij de vakbond CGTP. Aan haar en haar vakbond kon je een
solidariteitskaartje bezorgen op tal van evenementen van de socialistische
beweging, en via onze website. Dat deden intussen al meer dan 1500 mensen,
onder andere op de 1 mei manifestaties, op het ledenfeest van sp.a, van
S-plus West-Vlaanderen en van Bond Moyson Oost-Vlaanderen. En op het moment
dat we dit schrijven, komen de postkaarten nog steeds binnen. Deze worden
officieel overhandigd aan een aantal CGTP-vertegenwoordigers, die eind juni
naar ons land komen voor het internationaal colloquium ‘Solidariteit met
Latijns-Amerika’ dat ABVV en fos samen organiseren. Mede
namens María en de CGTP willen we iedereen bedanken die aan onze campagne
heeft bijgedragen!
FOSFOR: inhoudstabel
VIVA-Bolivia: op
bezoek in België
Tussen 3 en 13 oktober komen acht Boliviaanse gasten op bezoek, in het kader
van het partnerschap met Bond Moyson Oost-Vlaanderen en fos. Voor
de deelnemers van de inleefreizen in 2006 en 2007, die intussen in de
VIVA-Boliviagroep actief zijn, wordt het een blij weerzien met hun toenmalige
gastfamilie! Er staan tal van ontmoetingsmomenten met afdelingen en met
personeelsleden op het programma, en ook MJA werkt mee aan het programma.
Afsluiten doen we op 12 oktober met een heuse Boliviadag in het Vredeshuis te
Gent. Je kan doorlopend proeven van de sfeer, maar ook kiezen uit een aantal
leuke workshops. Daarin maak je kennis met wat het land aan cultuur te bieden
heeft, of met het dagelijks leven en de gezondheidszorg.
Tijdens hun verblijf leren de bezoekers ook onze gezondheidszorg kennen, aan de
hand van bezoeken aan een dokter, een apotheek, een bedrijf, een creche … Zo
kunnen ze kennis en informatie uitwisselen met de Bond Moyson over de rol die
hun organisaties (kunnen) opnemen in gezondheid en welzijn van hun land. [IW]
FOSFOR: inhoudstabel
Oostende Ondersteboven
Op 14 september wordt Oostende helemaal
ondersteboven gezet! Het ruime aanbod van culturele of ontspannende activiteiten
biedt voor elk wat wils. Zo is er een gezinsprogramma voor de ouders die graag
iets samen met hun kinderen doen. Ook de jongeren komen aan hun trekken, maar
evenzeer de senioren, motorliefhebbers, de natuurgenieters of de personen met
een groot maatschappelijk bewustzijn. Kiezen zal niet gemakkelijk zijn… Ook
fos
is van de partij, deze keer met een speelse tentoonstelling over Zuid-Afrika
waarin een leuk elektrospel verwerkt zit. En een heuse Afrikaanse percussieband
leidt je naar de workshop Afrikaanse dans van VIVA-SVV.
De organisatoren van Linx+, ABVV, Bond Moyson West-Vlaanderen en tal van andere
organisaties hebben er een niet te weerstaan programma van gemaakt, voor een
zeer democratische prijs. Zorg dat je erbij bent! Tijdig inschrijven is de
boodschap. Dit kan via www.oostendeondersteboven.be of via 059 255 144. [SV]
FOSFOR: inhoudstabel
Resultaten lezersenquête
Bedankt, beste lezers, voor het invullen
van de enquête die als bijlage in fosfor zat. Voor velen onder jullie is het een
belangrijke manier om stemmen uit het Zuiden aan het woord te horen, en om
thema’s als werk en gezondheid in een mondiale context te zien.
De meest gewaardeerde rubriek is niet onverwacht het Interview, gevolgd door
Focus en Uit het Zuiden. Iedereen vindt in elke fosfor wel iets dat aan zijn of
haar interesses beantwoord, hetzij iets over arbeid, over gezondheid, over
Afrika dan wel Latijns-Amerika. Dus deze goede balans zullen we blijven
aanhouden. We kregen ook tal van suggesties waar we mee aan de slag gaan en we
kunnen nu al zeggen dat de laatste bladzijden een grondige facelift zullen
krijgen. Vul dus gauw het kruiswoordraadsel in, want het is wellicht het
laatste! [IW]
Uit de formulieren lootte een onschuldige hand dat van Willy Van Kerckhove uit
Lokeren. Hij ontvangt een geschenkbon van Oxfam Wereldwinkels ter waarde van 25
euro.
FOSFOR: inhoudstabel
Startschot voor campagne
waardig werk
Als we armoede de wereld uit willen, dan
is een leefbaar loon uit waardig werk broodnodig. En de tijd loopt! Daarom
lanceren we een een twee jaar durende campagne, een initiatief van een breed
Belgisch samenwerkingsverband van 11.11.11, ABVV, ACV, de Vlaamse ngo’s Oxfam
Solidariteit, Wereldsolidariteit en
fos,
en de Waalse tegenhangers.
fos
is één van de trekkers van de campagne. Zo is onze partner Sikhula Sonke,
vakbond van landarbeisters in Zuid-Afrika, een van de centrale campagnepartners
in het eerste jaar.
We gaan voor een breed maatschappelijk debat in de pers en de media, in scholen,
bedrijven en gemeenten. Met heel concrete eisen trekken we naar Belgische,
Europese en internationale beleidsmakers. Voor we twee jaar samen op pad gaan,
leren we elkaar best beter kennen. Dat doen we op
de nationale startdag op zaterdag 20 september
in de Gentse Vooruit. Of je nu sympathiseert, of
geïnteresseerd bent, of je bent al actief bij een vakbond, bij een lokale
vrouwen- of seniorengroep, bij een kern van 11.11.11: iedereen is welkom voor
een onderdompeling in de campagne. [SV]
FOSFOR: inhoudstabel
Play Fair: Olympische Spelen in schone kleren?
Zowel vorig jaar als dit jaar bracht Play Fair enkele rapporten uit om de
mensonwaardige omstandigheden aan te klagen waarin Chinese arbeiders allerlei
gadgets en kleding met het Olympische logo produceren. Play Fair is de
verzamelnaam van de acties die de Schone Kleren Campagne, waar fos
deel van uitmaakt, voert over de Olympische Spelen. Er is slechts weinig goed
nieuws te rapen over de vier fabrieken die toen onderzocht werden. Enkele van de
problemen worden opgemerkt (overwerk, contracten bij de ene fabriek,
kinderarbeid bij de andere fabriek), maar de meeste worden geminimaliseerd. Van
eigen bodem is er beter nieuws: het Belgisch Olympisch Comité (BOIC) kondigde
aan dat er vanaf 2009 in de contracten met leveranciers en sponsors een sociale
clausule opgenomen zal worden, onder andere over arbeidsnormen. Maar het blijft
in de eerste plaats aan de sportkledingsector om stappen vooruit te zetten. Op
www.playfair2008.org vind je nog tot augustus tal van actiemogelijkheden.
FOSFOR: inhoudstabel
Nieuws uit het Zuiden: Arbeidsrechten in de Palestijnse Gebieden
Een noodzakelijke strijd
De Gazastrook is afgegrendeld, er woedt een interne strijd tussen Hamas en Fatah,
en het wederzijds geweld blijft voortduren. In dat licht lijkt de bescherming
van arbeidsrechten in de Palestijnse gebieden misschien niet van groot belang.
Onterecht, volgens Carine Metz van fos-partner DWRC.
Drie jaar geleden besloten werknemers van de medische spoeddiensten op de
westelijke Jordaanoever dat ze niet langer konden werken in de erbarmelijke
omstandigheden waarmee ze dagelijks te kampen hadden. Volgens het Internationaal
Recht is de bezettende macht van een gebied verantwoordelijk voor de bescherming
van medisch personeel en haar faciliteiten. Israël legt deze
verantwoordelijkheid echter naast zich neer. De ambulanciers zien zich niet
alleen geconfronteerd met levensbedreigende situaties, maar ook met gebrek aan
werkzekerheid en met regelmatige schendingen van hun basisarbeidsrechten. De
meeste werknemers regen jarenlang het ene tijdelijke contract aan het andere,
zonder zicht op zekerheid. Bovendien lagen de lonen veel te laag om te voorzien
in de levensbehoeften van de werknemer en zijn/haar familie. Na 11 jaar dienst
kregen werknemers bijvoorbeeld een maandloon van 1400 NIS (in de huidige koers €
265), waarmee ze onder de armoedegrens leven.
Tijd voor actie
Acties werden in gang gezet. In 2005 vond een eerste staking plaats, tegen
de tijdelijke werkcontracten en tegen het willekeurig ontslag van 43 collega’s.
Het protest eindigde toen deze werknemers terug aan de slag mochten. Niet veel
later werd een vakbond opgericht, de “Emergency Medical Services Union”. Na een
lang en moeizaam onderhandelingsproces met de werkgever werd in augustus 2006
een collectieve arbeidsovereenkomst ondertekend, met daarin nieuwe loonschalen,
vergoedingen voor transport en toegang tot sociale bescherming. Het engagement
is toegezegd, maar weinig van deze beloften zijn al nagekomen. De strijd voor
het naleven van de arbeidersrechten zoals vastgelegd in de Palestijnse
arbeidswetgeving gaat dus nog steeds door.
Deze acties en de oprichting van de vakbond kwamen niet uit het niets. Ze werden
in gang gezet toen werknemers een reeks vormingen bijwoonden, georganiseerd door
DWRC, het Democratisch Centrum voor Rechten van Arbeiders, partner van fos.
Deze Palestijnse NGO richt zich op de bewustmaking van werknemers over hun
rechten en de mogelijkheden om deze te verdedigen; ondersteuning in de
oprichting van vakbonden en comités op democratische en onafhankelijke basis;
het trainen van vakbondsvertegenwoordigers en het verdedigen van arbeidsrechten.
Successen
Tijdens zijn vijftienjarig bestaan werden verschillende successen geboekt. Zo
droeg DWRC een stevig steentje bij in het tot stand komen van een Palestijnse
arbeidswetgeving in 2001, gebaseerd op de internationale arbeidsnormen. Meer dan
3640 werknemers en vakbondsvertegenwoordigers volgden vorming om vaardigheden te
ontwikkelen in de strijd voor hun rechten. De juridische dienst en zijn
advocaten stonden honderden werknemers en werkneemsters bij in hun klachten.
Voorlopig hoogtepunt in zijn streven naar een democratische en onafhankelijke
vakbondsstructuur was de oprichting van de “Federation of Independent Unions”,
de koepel van onafhankelijke vakbonden, in 2007. Deze telt 13 vakbonden en
werknemerscomités en heeft haar hoofdkwartier in Ramallah.
Erkenning gezocht
Een van de grootste uitdaging voor de toekomst, is de arbeidersbeweging te laten
groeien en ze te versterken. Zo kan men invloed uitoefenen op het politieke
toneel om daar allereerst een wetgeving over vakbondswerking af te dwingen, in
lijn met de internationale normen voor vrijheid van organisatie. Zo’n wetgeving
is er nu niet en dat leidt ertoe dat het ministerie van tewerkstelling
willekeurig beslist over het wel of niet erkennen van nieuwe vakbonden. De vorig
jaar opgerichte koepel werd bijvoorbeeld niet erkend, hoewel een
vertegenwoordiger van het ministerie aanwezig was bij de oprichting. Daardoor is
ze bijvoorbeeld niet in staat een eigen rekening te openen en beheren. Zonder
wetgeving blijft het moeilijk om besluiten van het ministerie bij de rechtbank
aan te kaarten, en wordt de werking van de koepel afgeremd.
DWRC kijkt echter met vertrouwen de toekomst in. Ze zijn ervan overtuigd dat
door het voortzetten van hun steun en expertise aan vakbonden er meer en meer
opening komt voor sociale verandering en rechtvaardigheid, ondanks alle druk die
wordt uitgeoefend op de mensenrechten en ontwikkeling in de Palestijnse
gebieden. Want om te komen tot een leefbare Palestijnse staat is een sterke
samenleving van groot belang.
Carine Metz (DWRC) en Evy Hoeben (fos regioverantwoordelijke
Palestina)
FOSFOR: inhoudstabel
Wereldkeuken:
Europa > Sachertorte
Sachertaart
Sachertorte is een van de beroemdste taarten ter wereld. De
taart uit Wenen bestaat uit chocoladecake, gevuld met abrikozenmarmelade en
bedekt met een dikke laag chocoladeglazuur.
Ingrediënten voor 4 personen:
-140 gr zachte boter
-40 gr poedersuiker
-180 gr kristalsuiker
-Snuifje zout
-1 zakje vanillesuiker
-6 eieren
-530 gr pure chocolade
-180 gr bloem
-300 gr abrikozenconfituur
Recept:
De taart:
Roer de zachte boter, het poedersuiker, het zout en de vanillesuiker goed door
tot het luchtig wordt. Meng in een tweede kom één voor één 6 eidooiers. Breek
130g van de chocolade in stukken en laat dit smelten ‘au bain marie’. Meng de
eidooiers met de chocolade en roer het geheel onder in de eerste kom. Klop de 6
eiwitten samen met de kristalsuiker tot sneeuw. Spatel om de beurt een beetje
van de sneeuw en een beetje van de bloem onder in het deeg. Giet het deeg in een
ingevette bakvorm met een bakpapier op de bodem. Zet 50 min. in een
voorverwarmde oven op 180°.
Laat de taart afkoelen na het bakken. Snijd dan de taart horizontaal door in 2
schijven. Strijk de helft van de opgewarmde confituur op de onderste helft van
de taart en leg het bovenste deel er terug op. Strijk de andere helft van de
confituur goed open boven op de taart.
De chocoladeglazuur:
Breek de rest van de chocolade in stukken en laat smelten ‘au bain marie’. Pak
met deze gesmolten chocolade de taart helemaal in. Laat een uurtje opstijven. En
smullen maar!
Dit recept van Jenny Spiessens uit Herk-De-Stad kende een groot succes op de
solidariteitsmaaltijd van fos. Hartelijk bedankt! Wil jij ook je favoriete
recept in deze rubriek bekendmaken? Bezorg het dan samen met een foto aan
isabel.wagemans@fos-socsol.be.
FOSFOR: inhoudstabel
agenda
Solidariteitsmaaltijd
3 juli
Kortrijk
Bond Moyson West-Vlaanderen
Santé Locale
24 augustus
Turnhout
De Voorzorg Antwerpen
fos is aanwezig met een stand
Oostende Ondersteboven
14 september
heel Oostende
Linx+ ism tal van andere organisaties
Bekijk Oostende van een andere kant!
Zie hogerop
Lancering gemeenschappelijke campagne
20 september
Gent, Vooruit
11.11.11, fos, wsm, ABVV, ACV, Oxfam Solidariteit
Zet je schouders onder Waardig Werk!
Zie hogerop
Dag van de Internationale Solidariteit
4 oktober
CC Marke
ABVV West-Vlaanderen en fos
Internationale dag van Waardig Werk
7 oktober
Brussel
11.11.11, fos, wsm, ABVV, ACV, CNCD, Oxfam Solidariteit
Persconferentie over de gezamenlijke campagne.
VIVA-Bolivia-dag
12 oktober
Gent, Vredeshuis
fos, BM OVL, MJA
Maak kennis met Bolivia en de deelnemers van de uitwisseling!
Zie hogerop
sp.a congres
18 en 19 oktober
Brussel
Sp.a, VUB
Solidariteitsmaaltijd
24 oktober
Oostende
Bond Moyson West-Vlaanderen
Zuid-Afrikadag
29 november
De Barkentijn, Nieuwpoort
Bond Moyson West-Vlaanderen
Tal van workshops en een heerlijke maaltijd in het teken van Zuid-Afrika!
FOSFOR: inhoudstabel
