Inhoudstafel :
Beste lezer,
Jaar na jaar blijft de wereldeconomie groeien. Toch verdient de helft van alle
werkende mensen in de wereld minder dan €1.50 per dag. Werken en straatarm
blijven, dat klopt niet. Een waardige job en een fatsoenlijk loon is juist wat
mensen uit de armoede moet én kan halen. Zeker als het de regeringsleiders van
de 192 landen die de Millenniumdoelstellingen ondertekenden, menens is met hun
beloftes. Waardig werk moet een hefboom voor ontwikkeling worden: dat is de
nagel waarop we de komende twee jaar zullen hameren. Daarvoor slaan we de handen
in elkaar met 11.11.11/CNCD, ABVV, ACV, Oxfam-Solidariteit en
Wereldsolidariteit. Met concrete eisen trekken we naar Belgische en Europese
beleidsmakers. We gaan voor een breed maatschappelijk debat in de pers en de
media, in scholen, bedrijven en gemeenten.
Waardig Werk is, samen met het recht op gezondheid, hét strijdpunt van fos.
We zetten dan ook alles op alles. De fos-campagne zal in het
voorjaar van 2009 en 2010 in het teken staan van Waardig Werk. Leden van onze
Zuid-Afrikaanse partner Sikhula Sonke komen getuigen over hun strijd voor de
rechten van de landarbeidsters. En we laten hen nu al aan het woord in deze
fosfor.
Annuschka Vandewalle
Algemeen Secretaris fos-socialistische solidariteit
FOSFOR: inhoudstabel
Vandaag de dag kan je banen en bedrijven enkel in je eigen
land houden door de loonkosten te verlagen
Noord:
Men doet alsof de lonen in België erg hoog liggen, maar in 2004 is er een
structurele loonlastenverlaging geweest van € 400 per kwartaal. Dat kan zelfs
oplopen tot € 1000 per kwartaal als je iemand aanwerft van ouder dan 50, een
langdurig werkloze, enz. Niemand spreekt daar nog over. En dan hebben we het nog
niet over de notionele intrestaftrek die vorig jaar is ingevoerd. Veel bedrijven
betalen hierdoor helemaal geen belastingen meer. Ze willen daarin steeds verder
gaan, en de regeringen geven hen wat ze vragen. Daarom hebben we een sterke
internationale vakbondsbeweging nodig, die deze neerwaartse spiraal kan stoppen.
Stefaan Peirsegaele, vormingsmedewerker ABVV West-Vlaanderen
Zuid:
Het neoliberalisme stelt dat de Staat niet moet tussenkomen in de economie
en dat de markt zichzelf moet reguleren zonder controle. Dit geldt ook voor de
arbeidsmarkt, en dat zou zogezegd de tewerkstelling bevorderen. Dit recept werd
gedurende 30 jaar systematisch toegepast in Latijns-Amerika en de gevolgen ervan
zijn overduidelijk: meer werkloosheid, onzekere werkgelegenheid, grotere
concentratie van de rijkdom, algemene uitbreiding van de armoede, minder
deelname van de civiele organisaties en minder vakbonden. Wij stellen: de
huidige tendens moet omgekeerd worden en er moet gewerkt worden aan een betere
toekomst voor iedereen.”
Guillermo Touma, Voorzitter van FENACLE en lid van de Grondwetgevende
Vergadering van Ecuador
Zet de discussie verder op de fos-pagina op
http://www.facebook.com/
FOSFOR: inhoudstabel
campagne over
Waardig Werk
Onder die slogan
voeren de Belgische Noord-Zuidbeweging en de vakbonden de komende twee jaar
samen campagne. Waardig werk kan én moet een hefboom voor ontwikkeling zijn.
De
concurrentieslag tussen bedrijven en de zoektocht naar steeds goedkopere arbeid
zet miljoenen werknemers in Noord en Zuid in de kou. Lonen en sociale
bescherming staan onder druk. In Noord en Zuid, Oost en West moeten werknemers
steeds flexibeler zijn en genoegen nemen met minder sociale bescherming.
Daarnaast overleven miljoenen mensen in de informele economie. Ze werken als
straatventers of schoenpoetsers, als huispersoneel of chauffeurs zonder degelijk
loon en zonder sociale bescherming. Organisaties zoals Fenacle in Ecuador en
Sikhula Sonke in Zuid-Afrika helpen arbeiders zich te organiseren en voor hun
rechten op te komen.
De onzekere
werksituatie zet werknemers tegen elkaar op, want het lijkt alsof werknemers in
andere landen rechtstreekse concurrenten zijn. Ten onrechte, want pas als
werknemers in het Zuiden een deftig loon krijgen en tegen goede voorwaarden
werken, kunnen werknemers in het Noorden dezelfde voorwaarden blijven afdwingen.
Internationale solidariteit is dus broodnodig. Daarom voeren ngo’s en vakbonden
twee jaar actie voor waardig werk. We zullen het brede publiek sensibiliseren en
bij beleidsmakers aankloppen met onze eisen.
fos
zet de schouders onder deze campagne samen met 11.11.11/CNCD, ABVV, ACV,
Oxfam-Solidariteit en Wereldsolidariteit. Op 7 oktober 2008, de eerste
internationale dag voor waardig werk, lanceren we samen de campagne met als
slogan ‘Werknemers zijn geen gereedschap!’. In het voorjaar van 2009 dragen
fos, Wereldsolidariteit, ABVV en ACV de campagne verder uit. En ook
onze voorjaarscampagne van 2010 zal helemaal in het teken staan van Waardig
Werk.
Onderaanneming in Ecuador
Onzekere werksituaties, daar kunnen ze in Ecuador over meespreken. Het land telt
ongeveer 13 miljoen inwoners en naar schatting
werken
zo’n 800.000 tot 1.5 miljoen mensen in onderaannemingen die doorgaans niet of
weinig legaal te werk gaan. Dit zet de deur open voor uitbuiting. De situatie
van de 25.000 suikerrietarbeiders die het land telt, is er bijzonder precair.
Guillermo Touma, voorzitter van de vakbond Fenacle, partner van fos,
legt uit: “Veel bedrijven uit deze sector namen niet zelf werknemers in dienst,
maar koppelbazen. Dat zijn kleine bedrijfjes, of zelfs individuen, die de
zaaiers, de rietkappers, de wieders enz. in dienst namen. Over het algemeen
gaven ze de arbeiders niet eens een geschreven contract. Soms schreven ze de
arbeiders zelfs in onder een valse naam. Zo konden die in het bedrijf nooit
protesteren, want ze bestonden zogezegd niet.” Een niet onbelangrijk detail: de
arbeiders wisten nooit hoeveel de onderaannemer betaald werd…
Mede dankzij het lobbywerk van Fenacle, is het systeem sinds 1 mei van dit jaar
serieus aan banden
gelegd. De wetten die daarvoor zorgen, zijn mee het voorwerp van het referendum
over de nieuwe grondwet dat binnenkort voorligt. Hopelijk
wordt de klok niet teruggedraaid. Fenacle en andere vakbonden zullen er
alleszins alles aan doen om een luidkeels ‘JA’ aan de Ecuadoranen te ontlokken.
Ondanks het verbod op de illegale praktijken van de koppelbazen, blijven er nog
steeds zaken te over om tegen te protesteren. Bij de gekapte velden staat een
houten paaltje in de grond met daarop de code van de werknemer. Zo weet men
achteraf wie welke hectares heeft gekapt. Zeer belangrijk, want de rietkappers
worden niet per uur maar per prestatie betaald. Ondanks de paaltjes duiken er
haast dagelijks problemen met de loonbriefjes op: in plaats van 2 hectares staat
er bijvoorbeeld dat ze slechts 1 hectare hebben gekapt.
Dappere vakbonden
Dat koppelbazen verboden zijn, biedt de werknemers nieuwe mogelijkheden.
Bijvoorbeeld in het suikerbedrijf Ingenio Valdez. Daar hebben de arbeiders drie
jaar geleden een ‘vereniging’ opgericht. Sinds de koppelbazen op 1 mei verboden
zijn, hebben de arbeiders een contract en is de vereniging een volwaardige
vakbond geworden. Een van de leden is José: “Het is een strijd. Ik heb veel
afgezien: suikerriet kappen is heel zwaar. Daarnaast was er geen enkele
bescherming. Ik was namelijk aangenomen door een koppelbaas en zat volledig in
zijn macht. We stonden volledig buiten de wet, want we hadden geen contract. De
koppelbaas nam ons aan en stuurde ons om de 6 maanden naar een ander bedrijf. Zo
konden we er geen band mee opbouwen. Vandaar dat ik me wou organiseren tegen de
uitbuiting. Ik droomde van een eigen stukje grond om te bewerken, maar intussen
zijn de kameraden van de vakbond mijn familie geworden.”
Gelukkig kunnen
arbeiders zoals José zich nu verenigen om te strijden voor arbeidsrechten, voor
waardige arbeidsomstandigheden en voor een leefbaar loon.
Van vast naar
tijdelijk
Daarnaar streven
ook de leden van Sikhula Sonke. De naam van deze nieuwe Zuid-Afrikaanse
landarbeidersvakbond, partner van fos, betekent ‘Wij groeien
samen’. Ze zijn actief op de grote wijn- en fruitplantages nabij Kaapstad. De
problemen van de landarbeiders hebben hun wortels in het apartheidssysteem. De
(vooral) blanke boeren hadden de gronden in bezit en verpachtten stukken land
aan zwarte arbeiders. Die konden dat land voor zichzelf verbouwen en bewonen. In
ruil daarvoor werkten ze op de boerderij van de blanke boer, die als een
patriarch over zijn landgoed heerste en zelf bepaalde hoe hij zijn arbeiders
behandelde.
Met het opheffen
van de apartheid verviel ook de economische blokkade tegen het land. Het door de
staat gereguleerde handel- en productiesysteem verdween en multinationals en
grote distributieketens deden hun intrede. De druk om tegen de laagste
productiekost te werken nam toe. Boeren namen meer land in bezit en zegden de
pachtovereenkomsten met de arbeiders op. 60 % van de arbeiders heeft nu een
tijdelijk contract. Talloze gezinnen werden en worden uit hun huizen gezet. Ida
Jacobs van Sikhula Sonke schetst de gevolgen: “Vaste arbeiders en
seizoenarbeiders werden buitengezet, vrouwen en kinderen eerst. ‘Vast’ werd
‘tijdelijk’ en mannen werden vervangen door vrouwen, want die zijn ‘goedkoper’.
We werden een deel van een nieuwe klasse van arme landarbeiders die in kampen
wonen, zonder toegang tot gezondheidszorg of onderwijs.”
Aan de winsten
zal het niet liggen, zegt Fatima Shabodien van Women on Farms Project,
medeoprichter van Sikhula Sonke: “De wijnexport steeg de voorbije tien jaar met
1.000 procent. Cape Span, marktleider in Zuid-Afrika, meldt een winst van 112
procent, jaar na jaar.”
Sikhula Sonke is
een van de centrale partners in deze campagne en zal dat ook zijn in de fos-campagne
in het voorjaar.
Decent Work
Onze Belgische
campagne sluit aan bij de internationale campagne Decent Work, Decent Life.
Die campagne heeft tot doel het thema waardig werk overal ter wereld bij
beleidmakers en internationale instellingen op de agenda te krijgen. Syndicale
organisaties en ngo’s vinden het ongehoord dat de Millenniumdoelstellingen, die
in 2000 door maar liefst 192 landen werden ondertekend, menswaardig werk slechts
in de marge vermelden en niet als hefboom voor ontwikkeling. Met de Campagne
Waardig Werk eist de Belgische coalitie dat het recht op waardig werk een
prominente plaats krijgt in de Millenniumdoelstellingen. Dat is een cruciale
voorwaarde om de eerste millenniumdoelstelling te realiseren, namelijk het
halveren van het aantal extreme armen in de wereld.
Alle informatie
over de campagne is te vinden op
www.waardigwerk.be
|
Schuif
mee aan tafel op de Schaftdag!
Op 24
oktober organiseren we samen de ‘Vrijdag Schaftdag.’ Op honderden
werkplaatsen in Vlaanderen zullen schaftacties plaatsvinden tijdens de
middagpauze. Kantines en cafetaria’s zullen die middag in het teken
staan van waardig werk. Hiervoor zijn placemats, folders en pins
beschikbaar. Dit materiaal kan je bestellen op
www.waardigwerk.be
|
|
Onze eisen
1. Waardig inkomen uit waardig werk voor iedereen. België moet
bijvoorbeeld zijn steun aan de Internationale Arbeidsorganisatie
opvoeren.
2. Waardig werk centraal in het internationaal beleid. Waardig
werk moet in de eerste Millenniumdoelstelling – het bestrijden van
armoede – worden opgenomen.
3. Garanderen van de sociale rechten wereldwijd.
De
syndicale vrijheden - vrijheid van vereniging, stakingsrecht, van
collectieve onderhandelingen, … - afdwingen en de sociale dialoog
wereldwijd
veralgemenen.
4. Reguleren van de privé sector.
De
handelspolitiek moet ondergeschikt blijven aan het respect voor
internationale arbeidsnormen - deze normen moeten bindend zijn voor
bedrijven en hun filialen. |
Koen Stuyck
(persverantwoordelijke 11.11.11) en Els Yperman (diensthoofd Noordwerking
fos)
FOSFOR: inhoudstabel
“Dit soort arbeid is een manier om de werknemers hun rechten af te nemen”
Mncedi Nondzube is
33 jaar en werkloos, zoals vier op de tien
Zuid-Afrikanen. Sinds zijn beroerde ervaring met tijdelijk werk bij een
koerierbedrijf, is hij activist bij een organisatie van werklozen.
Inspiratie doet hij op bij ILRIG, partner van fos.
Mncedi ging tot de 12e graad naar school en ging een jaar naar de
universiteit. Financiële problemen maakten daar een einde aan:
zijn moeder was werkloos en kon hem niet steunen. Via een arbeidsmakelaar vond
hij tijdelijk werk bij het
Zuid-Afrikaanse
bedrijf Metrofile, een koerierbedrijf in de buurt van de internationale
luchthaven van Kaapstad.
Hoe was het om te werken bij dit bedrijf?
Mijn taak was het
inpakken van dozen. Al snel ontdekten ze dat ik voldoende was opgeleid en
stelden ze
me aan als administratief
bediende. Maar ik had geen vast contract.
Ik werd beschouwd als een werknemer van het agentschap, en niet als een
werknemer van Metrofile, ook al werkte ik daar. Ze hielden meer dan de helft van
mijn wekelijks loon af als agentschapsbijdrage. Mijn loon was 9 Rand (€ 0.78)
per uur terwijl vaste werknemers 20 Rand (€ 1.75) per uur kregen.
Waarom werkten ze met een agentschap volgens jou?
Eigenlijk is dit soort arbeid een manier om de werknemers hun rechten af te
nemen. In deze situatie is het bijvoorbeeld onmogelijk om lid te zijn van een
vakbond (nvdr: weinig vakbonden organiseren dit soort werk). Het is een manier
om geen weerstand te ondervinden van de werknemers.
Bij het
agentschap konden we de problemen ook niet melden, het lag op 15 km afstand van
het bedrijf. Hun missie is om
werknemers van hun rechten te beroven.
Heb je geprobeerd om iets aan die situatie te doen?
Natuurlijk, aangezien ik een en ander afwist van mijn rechten. Ik was de enige
die
deze vorm van uitbuiting benoemde en veroordeelde.
Ik maakte de supervisor duidelijk dat het voor mij een
principiële kwestie was. Hij rapporteerde dit aan het
management. Ik
werd uit mijn afdeling verwijderd en tot assistent van de chauffeur benoemd,
zodat ik mijn collega’s niet
kon beïnvloeden.
Hoe kom je aan deze inzichten?
ILRIG
(International
Labour Resource and Information Group,
nvdr)
heeft ons geholpen
dit
te begrijpen.
Mijn
moeder zei me
altijd: “Ga
liever naar de kerk”. Ik zei haar:
“Het is geen kwestie van God of de voorouders”.
Bij ILRIG leerde ik over het gebrek aan jobs in Zuid-Afrika, over de toename in
tijdelijk werk en het verband tussen het regeringsbeleid en de globalisering. Ik
waardeer het werk van zo’n organisaties want ze maken ons wijzer, zodat we ons
de vraag stellen wat we kunnen doen aan de situatie en niet gewoon ons
vertrouwen stellen in onze stembiljetten en politieke partijen
die
ons vergeten, eens ze aan de macht zijn.
Wat zijn je verdere plannen?
Ik was al eerder betrokken in de vorming van sociale organisaties waar ik vaak
een leidersrol speelde - bijvoorbeeld in ‘Youth for Work’. Een andere
organisatie is
'Right to Work', die we nu hebben omgevormd tot een onafhankelijke
organisatie van de werklozen. We bespreken de strategieën tegenover koppelbazen,
hoe we onze leefomgeving bewust kunnen maken
van deze situatie en we focussen op de rol van de regering.
Anneleen de Keukelaere en Leonard Gentle (ILRIG)
FOSFOR: inhoudstabel
‘Schandalig goedkoop!’ Onder dat motto voerden we campagne in 2008. Een
aanklacht tegen de wantoestanden in de groente- en fruitexportindustrie in
Zuid-Amerika. Vooral vrouwen krijgen daar geen loon naar werk. In heel
Zuid-Amerika realiseren de exportbonzen uit de groente- en fruitexportindustrie
schandalige winsten, maar voor de arbeiders blijft het knokken om rond te komen.
Iedereen heeft recht op een leefbaar loon! Dat vinden ook María en haar vakbond
CGTP, partner van fos, die in de campagne centraal stond.
De campagne leverde heel wat hartverwarmende solidariteitsboodschappen op voor
María en haar vakbond. In totaal ondertekenden 2735 mensen het postkaartje, vaak
met een persoonlijke boodschap.
‘Succes en volhouden! Vrouwen verdienen beter.’ (Sercu Yvonne, Kortrijk)
‘De wereld wordt steeds kleiner. De verbondenheid groter. Solidariteit onder de
werknemers over de hele wereld!’ (Helena Vervaet, Gent)
‘Men kan alle bloemen plukken, maar de lente zal zeker komen.’ (David Dessers,
Leuven)
‘U staat er niet alleen voor! Wij blijven solidair.’ (Tymo Parmentier)
‘Wij denken aan jullie, veel geluk! Op naar een waardig loon!’ (Simone
Giuseppina, Brussel)
‘Ik wens u veel moed in uw strijd en ik hoop dat uw inspanningen op een dag
beloond zullen worden’ (Yvette Degrandsart, Brussel)
‘Een wereld waarin afstand niet scheidt, dat is wat we willen bereiken. Dankzij
mensen als jij heeft onze boodschap een naam en een lach!!!’ (Erika Leduc)
Alle solidariteitsbetuigingen werden officieel overhandigd aan Victor Jesús
Gorritti Candela, vakbondsafgevaardigde van CGTP, die in ons land was voor het
internationaal colloquium ‘Solidariteit met Latijns-Amerika’ dat ABVV en
fos organiseerden. Mede namens María en de CGTP: bedankt!
FOSFOR: inhoudstabel
Ziek zijn, dat kan iedereen overkomen. Toch zijn er wereldwijd
miljoenen mensen voor wie het een regelrechte ramp is. Ze kunnen zich geen
bezoek aan de dokter permitteren, de medicijnen zijn niet beschikbaar of te
duur, het ziekenhuis ligt te ver, enz. En dat terwijl toegankelijke
gezondheidszorg een mensenrecht is.
De Federatie van Socialistische Mutualiteiten van Brabant (FSMB) wil haar
steentje bijdragen om dit onrecht aan te pakken. Vandaar dat we een partnerschap
hebben opgezet waarin Ecuador en meer bepaald fos-partner Foro
Urbano, centraal staat. Die informeert Ecuadoranen over hun rechten.
In het najaar organiseert FSMB tal van workshops in Brussel en Leuven. Op 20 en
22 oktober krijg je een uiteenzetting over het gezondheidsproject, geniet je van
een heerlijke cocktail en een lekkere Zuid-Amerikaanse schotel. Op 24 november
leer je heerlijk Ecuadoraans koken en op 8 en 15 december proef je
Zuid-Amerikaanse wijnen. [EY]
Meer info? 02 546 15 09 of
an.desmedt@fsmb.be
FOSFOR: inhoudstabel
De Bond Moyson Oost-Vlaanderen onderhoudt goede banden met onze
partners in Bolivia, de Bond Moyson West-Vlaanderen met Zuid-Afrika. Beiden
maken ze hun partnerschap feestelijk bekend. Op zondag 12 oktober staat het
Vredeshuis in Gent helemaal in het teken van Bolivia. Onze Boliviaanse gasten
gaan in gesprek met het publiek tijdens thematafels over gezondheid, gezin,
arbeid en onderwijs. Bij het optreden van de groep Onda 56 of tijdens de
dansinitiatie komen je heupen zeker in actie! Doorlopend kan je proeven van de
kleurrijke sfeer op de standenmarkt, in de tentoonstellingen en in Café Bolivia.
Zaterdag 29 november is het Afrikadag in De Barkentijn in Nieuwpoort. Doe mee
aan een Afrikaanse modeshow, geef je over aan de ritmes, warmte, trommels en
energie van Afrika tijdens een initiatie dans of djembé. Tussendoor kan je
genieten van een lekkere Afrikaanse lunch. Inschrijven kan tot 20 november op
050/44 79 42 of peggy.vandaele@socmut.be. [IW]
[foto: fos]
FOSFOR: inhoudstabel
‘Over mijn lijf’ is dit jaar de slogan van de Vrouwendag. In de
Lamot-site in Mechelen wacht je op 11 november een waaier van activiteiten. Denk
en debatteer mee in de werkwinkels, gooi de benen los in de rope skipping, kijk,
en voel je lichaam reageren op de verschillende vibes…. Kortom, een mix aan
diepgravende en ontspannende activiteiten: een absolute aanrader! Natuurlijk is
ook fos van de partij, als deel van de Ladies in Red samen met
VIVA-SVV, ABVV-vrouwen en Zij-kant. Onder de gemeenschappelijke slogan “decent
body, decent soul” belichten we samen het centrale thema ‘lichaam’ vanuit
verschillende invalshoeken: schoonheidsideaal en beeldvorming, implicaties op de
werkvloer, voel je goed in je vel… fos zet de rechten van
transseksuelen in Cuba (zie Nieuws uit het Zuiden op p. 9) centraal. We zorgen
voor een leuk souvenir dat uw ‘body’ zeker zal flatteren, kom dus zeker langs! [SV]
Meer info op:
www.vrouwendag.be
FOSFOR: inhoudstabel
Homoseksualiteit in Cuba
Sinds een aantal jaren is de maatschappelijke aanvaarding van homoseksualiteit
in Cuba in een stroomversnelling terechtgekomen. Voor Mercedes Hernández en Olga
Salas, uitgesproken lesbiennes, kan het niet snel genoeg gaan.
Mercedes en Olga, beiden
lesbienne en bijna 50 jaar, zijn ongeveer een jaar geleden toegetreden tot de
werkgroep Oremi, “vriendinnenkring” in de indianentaal van Cuba. De groep
werd begin 2005 opgericht binnen het Nationaal Centrum voor Seksuele Opvoeding (CENESEX)
in La Habana.
“Ik had me nog niet als
lesbienne geuit,” zegt Olga. “Hier vond ik een familie die me als lesbienne
geholpen heeft me beter te voelen in relatie tot mezelf en mijn omgeving”.
Mercedes deelt haar ervaring: “Sinds ik tot deze groep behoor, ben ik een ander
mens. In de groep delen we onze ervaringen, krijgen we begeleiding, hebben we
toegang tot artikels en activiteiten over lesbianisme en komen specialisten
voordrachten geven.”
Nieuwe wind
Oremi bestaat uit een
stabiele kern van 60-tal lesbiennes. Ze kunnen rekenen op de deskundige
begeleiding van Norma Guillard, de specialiste in lesbianisme van CENESEX en
zelf lesbienne. CENESEX heeft de voorbije maanden regelmatig de nationale en
internationale pers gehaald met haar acties voor homo's, lesbiennes en
transseksuelen. Op 17 mei organiseerde het centrum de eerste nationale dag tegen
de homofobie. Niet toevallig publiceerde het ministerie van gezondheid kort
daarop een resolutie die de integrale welzijnszorg voor transseksuelen vastlegt.
Transseksuelen kunnen nu een geslachtsoperatie ondergaan en ook hun sekse
wijzigen op officiële documenten. Op aanraden van het CENESEX bestudeert de
communistische partij een voorstel om homostellen dezelfde rechten te geven als
heteroparen.
Machomaatschappij
In het verleden was de
officiële houding tegenover homoseksuelen in Cuba heel wat minder verdraagzaam.
Homoseksualiteit werd als een misdaad beschouwd. Regelmatige politierazzia’s,
heropvoeding in werkkampen, deportatie onder zachte druk naar Miami … zijn een
paar staaltjes van deze onheuse behandeling. Eind jaren ’90, na het succes van
de Cubaanse homofilm Fresa y chocolate, begon het tij te keren. Mariela
Castro, psychologe en seksuologe, maakt als directrice van CENESEX en als
dochter van huidig president Raúl Castro van de gunstige wind gebruik om verder
te werken aan de maatschappelijke aanvaarding van deze groep.
“Men heeft grote stappen
vooruit gemaakt,” stelt Olga, “maar men heeft het vooral over gays en
transseksuelen. Het lesbische thema blijft meer in de schaduw. Veel vrouwen
durven zich nog niet als lesbienne te uiten.” De Federación de Mujeres Cubanas (FMC),
de Cubaanse vrouwenbeweging, heeft sterk tot de algemene emancipatie van de
vrouw binnen de Cubaanse maatschappij bijgedragen. “We zijn allen lid van de FMC,
maar de beweging is heel ruim in haar aanpak. Er is te weinig specifieke
aandacht voor de lesbiennes,” zegt Mercedes.
Sensibilisering
De groep nam het heft in
eigen handen en legde met de steun van CENESEX een sensibiliseringsproject aan
fos voor: “We moeten gebruik maken van de huidige positieve
conjunctuur om aan de maatschappij te laten weten wie we zijn,” aldus Mercedes.
“In het onderwijs, in de
gezondheidszorg en op de werkvloer zijn docenten, dokters en managers niet
voldoende voorbereid om met lesbiennes om te gaan. Er is nood aan meer
voorlichting,” vervolgt ze. Het project is gericht op het personeel van de
gezondheidssector en beoogt homoseksualiteit ter discussie te brengen via het
thema van de specifieke gezondheidsnoden van lesbiennes.
Voor de leden van Oremi is
er een cruciale rol weggelegd, getuigt Olga: ”Wij zullen in de eerste plaats de
specialisten in het thema met onze ervaring helpen bij het aanmaken van
sensibilisatiemateriaal voor diverse media. We rekenen er ook op dat ongeveer 30
vrouwen van onze groep een opleiding wensen te volgen om als vrijwilligster aan
de sensibilisatiecampagne deel te nemen.”
Mercedes heeft reeds enige
ervaring met sensibilisatie in haar familie- en werkkring en gelooft sterk in
het project: “Mijn vader is 78 jaar oud en dacht steeds dat hij zijn dochter
verloren had. Na hem mijn situatie te hebben uitgelegd, zei hij me: ‘Dochterlief,
personen mag je niet beoordelen op wat ze met hun seksualiteit doen, maar wel op
wie ze zijn, dit heb jij me geleerd’ ”.
De leden van de groep
hebben ook nood aan een landelijke organisatie en aan internationale
uitwisselingen: “We moeten onze groep versterken. Misschien kunnen we een
nationale vereniging oprichten en over de landsgrenzen gaan kijken hoe ze het
daar aanpakken”. Daartoe wil fos hen via het project een handje
helpen.
Yves Van Gijsel,
Landencoördinator fos in Cuba
FOSFOR: inhoudstabel
[land] Peru
[naam] Ceviche
[achtergrond] Een ceviche is een traditioneel recept van in limoen gemarineerde
vis uit de Peruaanse keuken.
[Ingrediënten voor 4 personen]
500 gr. rauwe vis met vast vlees
2 kleine uien
4 sappige verse tomaten
4 verse groene pepertjes
Enkele teentjes knoflook
6 verse limoenen
Verse koriander naar smaak
Een theelepel olijfolie
Zout en zwarte peper naar smaak.
[Bereiding]
Hak de uien, knoflook, tomaten, groene pepertjes en koriander fijn. Voeg de
uitgeperste limoenen toe. Snijd de vis in tamelijk kleine stukjes, bestrooi die
met peper en zout en voeg ze eveneens toe. Laat de vis vier uur marineren in de
koelkast. Meng er alvorens het gerecht (ijskoud) op te dienen de olijfolie door.
Smakelijk!
Dit is het lievelingsgerecht van Roos De Witte, medewerker van fos
in Ecuador. Wil jij ook je favoriete recept in deze rubriek bekendmaken? Bezorg
het dan aan
isabel.wagemans@fos-socsol.be.
FOSFOR: inhoudstabel
Onze werking in
het Zuiden en in Vlaanderen is enkel mogelijk door de inzet van heel wat mensen
voor en achter de schermen. Spots op:
Naam: Dirk Van
der Maelen
Woonplaats:
Geraardsbergen
Beroep?
Volksvertegenwoordiger (sp.a)
Bij fos?
Ik ben voorzitter van fos.
Wat houdt dit in?
Er zijn niet enkel de maandelijkse vergaderingen en de halfjaarlijkse Algemene
Vergaderingen. Als voorzitter ben je ook het gezicht naar buiten, en onderhoud
ik de contacten met de socialistische familie over ontwikkelingssamenwerking.
Hoe ben je hiermee begonnen?
Wellicht hebben ze me gevraagd omwille van mijn uitgesproken interesse voor
internationale aangelegenheden. Hoe ik aan die interesse kom, weet ik ook niet,
maar als student in Gent werd ze aangescherpt door tal van activiteiten hierover
en door stimulerende professoren zoals prof. Van Bilsen. In het parlement ben ik
al jaren actief in de commissie buitenlandse zaken en ik ben ook al 18 jaar
woordvoerder van de partij inzake ontwikkelingssamenwerking. Na de theorie, doe
ik nu dus volop praktijkervaring op.
Waarom vind je het belangrijk om dit te doen?
Een van de grootste
problemen in de wereld is volgens mij de Noord-Zuidkloof. Mijn engagement voor
fos is voor mij een manier om mijn bijdrage te leveren aan het
dichten van die kloof.
FOSFOR: inhoudstabel
Vakbondswerk in Bolivia vandaag
[datum] 9 oktober, 19u30-21u
[Plaats] Ons huis, Vrijdagmarkt 9, Gent
[org.] VIVA-SVV, ABVV Oost-Vlaanderen en fos
Ontmoeting en debat met Boliviaanse vakbondsmilitanten.
Viva-Boliviadag
[datum] 12 oktober, 14-18u
[Plaats] Vredeshuis, Gent
[org.] VIVA-SVV, VIVA-Bolivia, Bond Moyson Oost-Vlaanderen en fos
Dit programma kadert in het beleid beleid inzake Noord-Zuidsamenwerking van de
Provincie Oost-Vlaanderen
sp.a-congres
[datum] 18 oktober
[Plaats] VUB, Brussel
fos en 11.11.11 zetten de campagne ‘Werknemers zijn geen gereedschap’ in de
kijker.
Workshops ‘Gezondheid in Ecuador’
[datum] 20 en 22 oktober, 24 november
[Plaats] Brussel en Leuven
Solidariteitsmaaltijd
[datum] 24 oktober, 13u
[Plaats] BM-kantoor, Prinses Stefanieplein 19, Oostende
[org] Bond Moyson West-Vlaanderen
Nationale vrouwendag: ‘Over mijn lijf!’
[datum] 11 november
[Plaats] Lamot-site, Mechelen
[org] Vrouwen Overleg Komitee
Afrikadag
[datum] 29 november
[Plaats] De Barkentijn, Nieuwpoort
[org] Bond Moyson West-Vlaanderen
FOSFOR: inhoudstabel
Beste lezer,
2007 was een cruciaal jaar voor fos. In 2007 bepaalden we immers het programma
voor de volgende zes jaar. Personeels- en bestuursleden, experts,
vertegenwoordigers van de partnerorganisaties in Noord en Zuid: allen bekeken ze
de werking van fos en hielpen ze mee om keuzes uit het verleden te evalueren en
bij te sturen. Recht op Waardig Werk en Recht op Gezondheid zijn de twee grote
werkthema's voor de volgende zes jaar geworden.
Maar het maken van deze plannen en strategieën was natuurlijk maar een –
weliswaar aanzienlijk – deel van het werkjaar. De dagelijkse strijd van onze
partners in het Zuiden bleven we op talrijke manieren ondersteunen en onder de
aandacht brengen in Vlaanderen. Talrijk was ook de vrijwillige inzet en de steun
waarop we konden rekenen, zowel van organisaties als van individuen met een hart
voor internationale solidariteit. Het overzicht dat we met dit kleine verslag
willen geven, is dan ook zeer onvolledig!
Veel inspirerend leesplezier gewenst,
Annuschka Vandewalle
Algemeen secretaris
Syndicalisten uit Peru en Nicaragua op bezoek!
Eind oktober 2007 waren vijf medewerkers en leden van vakbonden uit Peru en
Nicaragua bij ons op bezoek. Naast een boeiend vierdaags vormingsseminarie met
ABVV-militanten uit West-Vlaanderen, stonden er ook heel wat debatavonden op het
programma. Ervaring en kennis uitwisselen tussen syndicalisten uit Noord en
Zuid, dat was het doel. José Angel en Adrián Martinez, van fos-partners uit
Nicaragua, hadden het over hun strijd voor arbeidsrechten in het tweede armste
land van Midden-Amerika. Maar ook over hun hoop en verwachtingen sinds de
sandinisten met Daniel Ortega opnieuw aan de macht zijn. In Peru is de situatie
in de groente- en fruitexportindustrie schrijnend. María Inga, zelf werkzaam in
de sector, getuigde over de moeilijke arbeidssituatie van vooral vrouwen. Tegen
zeer lage lonen werken ze vaak zonder contract en dus zonder enige vorm van
bescherming. Lid zijn van een vakbond betekent er vaak ontslag. Hun strijd
verdient alle steun, was de mening van de Belgische deelnemers. Een hart onder
de riem voor onze gasten!
Uw steunbetuigingen op de Namibische televisie
'Welkom in Hungryland: zijn natuur, zijn cultuur en zijn
hongerlonen'. Onder die slagzin voerde fos in 2007 campagne. Geen aanklacht
tegen de toeristische industrie, wél tegen de hongerlonen en de erbarmelijke
werkomstandigheden in heel wat landen in het Zuiden. Op allerlei activiteiten en
congressen van de socialistische beweging doken we op met een fototoestel en een
grote leeuwenmascotte. ‘Stop de hongerlonen’ en ‘Wij steunen NAFWU’: met die
slogans gingen meer dan 4000 mensen op de foto, vergezeld van onze leeuw. Op die
manier steunden ze fos-partner NAFWU, de nationale vakbond voor landarbeiders in
Namibië. Op 30 oktober was het dan D-day in Namibië. In het bijzijn van de
nationale pers overhandigde fos de foto’s en de schriftelijke petities die ook
waren verspreid. De Belgische steunbetuigingen verdwenen niet in dovemansoren,
want we haalden zelfs het achtuurjournaal van de Namibische televisie!
Zuid-Afrika Anders Bekeken
Een dertigtal leden van Bond Moyson West-Vlaanderen trokken in oktober 2007
naar het prachtige Zuid-Afrika. Naast de klassieke toeristische bezoeken, was er
ook tijd voor een kennismaking met een aantal fos-partners actief in
Zuid-Afrika, waaronder Women on Farms Project (WFP). Met deze laatste partner
heeft de Bond Moyson West-Vlaanderen immers een partnerschap. Naar aanleiding
van deze reis maakten we een educatief pakket dat focust op twee belangrijke
problemen in het land: de privatisering van water en het recht op gezondheid.
Aan de hand van een kleurrijke video brengen we het verhaal van een aantal
Zuid-Afrikaanse mensen en hun leven. Hoe ziet het dagelijks leven eruit in de
townships, en op het platteland? En hoe pakken de mensen hun problemen aan? Goed
kijken is de boodschap, want aansluitend is er een leuke quiz! Dit pakket loopt
momenteel nog steeds in de afdelingen van de socio-culturele verenigingen van
Bond Moyson West-Vlaanderen.
En nog veel meer
We begeleidden 11 keer de dagvorming “Militant in Noord en Zuid”
bij vakbondsmilitanten uit verschillende ABVV-gewesten. Met een documentaire,
groepsdiscussies en voorbeelden uit het leven gegrepen onderzoeken we wat
globalisering betekent voor werknemers in Noord en Zuid, en welke actiemodellen
van pas komen.
“Iedereen zou dit moeten horen en zien” (deelnemer dagvorming)
‘Salud!’, ‘Zoek mee met Roselien en Georgette’ en ‘Aids in Afrika: het verhaal
van 2 vrouwen’ zijn enkele van de vormingen over gezondheid in het Zuiden die in
tal van afdelingen van seniorenvereniging S-plus en vrouwenvereniging VIVA-SVV
werden gegeven. In totaal bereikten we zo meer dan 600 deelnemers.
een fos-stand kon je vorig jaar maar liefst zo’n 30 keer tegenkomen op een
congres, een wereldfeest, een gezondheidsdag of een ander evenement. Mede
dankzij onze kernen in Limburg, Kapellen en Geraardsbergen. Waarvoor hartelijk
dank!
Mozambique: een nieuw syndicaal vormingscentrum in Chimoio
De afronding van de bouw en de volledige ingebruikname van het
syndicale vormingscentrum in Chimoio (centraal Mozambique) onder beheer van de
onafhankelijke vakbondskoepel CONSILMO, was zonder meer het grootste succes van
de fos-werking in Mozambique in 2007. Tot op heden werden er ruim 4000
vakbondsleden en -leiders gevormd in het centrum en daarnaast nog eens 10.000
personen op hun eigen werkvloer. Er lag veel nadruk op vormingen ten behoeve van
de uitbouw van het vrouwencomité van CONSILMO (COMUT). De vormingen over
gendergelijkheid, bedoeld voor zowel mannen als vrouwen, moeten in de toekomst
leiden tot meer vrouwelijke vakbondsleiders en -leden. Andere vormingen gingen
over vakbondsleiderschap, lobby en campagnes, de nieuwe arbeidswetgeving,
sociale zekerheid, loononderhandelingen en veiligheid op de werkvloer. Veel
aandacht ging ook naar de strijd tegen discriminatie van door hiv/aids getroffen
werknemers, hiv/aidspreventie en het opvangen van de sociale gevolgen van hiv/aids.
Palestina: sterke basis voor democratische vakbond
2007 was een belangrijk jaar voor onze Palestijnse partner DWRC.
Zij zagen in juli 2007 hun strijd voor democratische en onafhankelijke
structuren bekroond met de oprichting van een federatie van onafhankelijke
vakbonden, een federatie die 13 vakbonden en werknemerscomités omvat.
Ook de samenwerking tussen de Algemene Centrale van het ABVV, fos en de
petrochemische vakbond van PGFTU, opgestart in 2006, werpt haar eerste vruchten
af. De vakbond heeft in 2007 in vijf districten het moeizame proces van interne
verkiezingen succesvol afgerond, zodat afgevaardigden van de verschillende
werknemerscomités in het nationaal congres van de PGFTU-koepel konden worden
verkozen. Daarmee is een sterke basis gelegd voor de verdere democratische
uitbouw van de vakbond.
In het kader van hun partnerschap bezochten 15 vakbondsmedewerkers van de
Algemene Centrale in november de petrochemische vakbond, een bezoek dat de
relatie tussen beide partners nog verder heeft verdiept.
Nicaragua: wettelijk kader voor de ‘mutuas’ op komst
Het aantreden van de Sandinistische regering betekende goed
nieuws voor de uitbouw van een mutualiteitsbeweging in Nicaragua. Een voorbeeld:
in de hoofdstad sloot de stedelijke afdeling van de mutualiteit een overeenkomst
met het Ministerie van Gezondheid. Het ministerie engageert zich om o.a. de
algemene medische zorgen en vaccinatieprogramma’s, enz. aan de leden van de
‘mutua’ te garanderen. Maar de ‘mutuas’ staken vooral veel energie in de
voorbereiding van een wettelijke basis voor de mutualiteiten. De partners legden
aan de Parlementaire Commissie voor Gezondheid en Sociale Zekerheid de noodzaak
van dergelijke wet uit. De commissieleden leerden één van de ‘mutuas’, La
Fondadora, van dichtbij kennen, naar aanleiding van de internationale
conferentie “Recht op Gezondheid: een antwoord van de mutualiteiten”,
georganiseerd in maart 2007 in Managua. Na dit bezoek keurde de commissie
unaniem de aanbeveling goed om een kaderwet op de mutualiteitssystemen aan te
nemen. De hoop leeft dat heel het parlement de aanbeveling goedkeurt.
Bolivia: beter onderhandelen leidt tot hogere lonen
De federatie van fabrieksarbeiders van Riberalta (FTFR),
gesticht in 1962, heeft zich in de loop der jaren onderscheiden op vlak van
verdediging van arbeidsrechten, tripartiete onderhandelingen, juridische
dienstverlening; allemaal gericht op een verbetering van de sociale zekerheid
van de arbeiders.
fos steunde FTFR onder andere in de aanmaak van technische nota’s die werden
gebruikt gedurende de onderhandelingen. Bovendien kregen de vakbondsleiders
opleidingen over verschillende onderhandelingstechnieken, om op een nog
efficiëntere manier de voorstellen en ideeën van de FTFR aan de ronde tafel te
verdedigen.
In februari 2008, na vier maanden van vergaderingen en onderhandelingen
behaalden de vakbondsleiders een verhoging van 19% in de prijs die de arbeiders
krijgen per kilo gepelde amazonenoten. Dankzij overwinningen als deze is de FTFR
een referentie voor andere vakbonden in de streek van Riberalta.
Afscheid van ERO
2007 was het laatste jaar waarin het European Research Office (ERO)
actief was. ERO deed aan onderzoek en voorlichting over de relaties tussen de
Europese Unie en zuidelijk Afrika. ERO ondersteunde regionale en nationale
netwerken in het Zuiden, onder andere door hen te informeren over het
landbouwbeleid en de handelspolitiek van de Europese Unie. De medewerkers van
ERO hielpen onder andere parlementairen en vertegenwoordigers van zuidelijk
Afrikaanse belangenorganisaties met de analyse van het Europese beleid, zodat ze
de belangen van hun kiezers en leden beter konden verdedigen. ERO werkte zijn
engagementen in 2007 verder af, maar boorde geen nieuwe onderwerpen meer aan en
bouwde zijn werking af. Het programma van fos legt zich in de toekomst immers
toe op de thema’s Waardig Werk en Gezondheid. Landbouw en handel zijn thema’s
waar we dus afscheid van nemen.
Namibia: leefloon voor alle Namibianen in zicht
Een leefloon voor alle Namibianen zonder inkomen, dat is het streefdoel van het
BIG-initiatief (Basic Income Grant). Een van de drijvende krachten erachter is
het Labour Research and Resource Institute (LaRRi), partner van fos. In 2007
werd de lancering van een pilootproject voorbereid, waarbij 2000 huishoudens
zonder inkomen vanaf januari 2008 twee jaar lang 100 Namibische dollar (€ 10)
per maand toegekend krijgen. LaRRi verrichte het onderzoekswerk, consulteerde
betrokkenen en hielp mee met de uitwerking van het programma. Twee andere
organisaties bieden financiële middelen voor de uitbetalingen. Het project moet
ervoor zorgen dat mensen zonder inkomen boven de armoedegrens uitkomen en dat
mensen met hiv/aids in hun dagelijkse voeding kunnen voorzien. Uiteindelijk wil
men de Namibische regering ertoe aanzetten om dergelijk programma op te nemen
als een nationaal programma voor armoedebestrijding.
FOSFOR: inhoudstabel
Balans
|
Activa |
|
passiva |
|
|
Vaste Activa |
676.632,00 |
Eigen Vermogen |
820.571,00 |
|
Vlottende Activa |
1.130.950,00 |
Schulden en voorzieningen |
987.011,00 |
|
Totaal van de activa |
1.807.582,00 |
Totaal van de passiva |
1.807.582,00 |
Beknopte resultaatrekening
|
Uitgaven 2007 |
|
Inkomsten 2007 |
|
|
Huisvestingskosten |
11.560,79 |
Diversen |
84.285,56 |
|
Computermaterialen |
15.038,58 |
Gemeenschappelijke Actie |
46.561,00 |
|
O&H burelen |
7.352,43 |
Giften |
85.449,24 |
|
Werkingskosten |
101.422,93 |
Subsidies |
5.216.205,69 |
|
Personeelskosten |
708.995,69 |
Financiële opbrengsten |
9.344,36 |
|
Afschrijvingen |
25.816,38 |
|
|
|
Belastingen |
1.579,95 |
|
|
|
Financiële kosten |
30.714,81 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Uitgaven voor fos-werking in
Noord en Zuid |
4.538.383,13 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Totaal |
5.440.864,69 |
Totaal |
5.441.845,85 |
|
|
|
|
|
|
Saldo van het boekjaar |
981,16 |
|
|
De uitgaven in woord en beeld
fos
sluit het boekjaar 2007 af met een positief resultaat van 981,16 euro. fos
heeft een gemiddeld jaarinkomen van 5,4 miljoen euro. Gemiddeld 82% van
de middelen gaan naar het Zuiden. Hiermee steunen we partnerorganisaties op
basis van gemaakte afspraken en plannen. We besteden 7% van de middelen
aan educatie en dienstverlening. Zo'n 1% besteden we aan fondsenwerving
en communicatie. Gemiddeld 10% van onze middelen worden gespendeerd aan
algemeen beheer.
à
De uitgaven algemeen
à
Verdeling uitgaven over de regio’s.
Van elke
100 euro die naar het Zuiden gaat, gaat
€ 43 naar Afrika,
€ 28 naar Midden-Amerika en Cuba,
€ 21 naar Zuid-Amerika en
€ 9 naar Palestina.
De inkomsten in woord en beeld
|
Om toegang te krijgen tot subsidies (EU, DGOS) voor projecten in Noord
en Zuid, moet fos zelf instaan voor een deel van de
middelen. fos kon in 2007 rekenen op steun van : |
|
|
|
|
|
|
Antwerpen |
|
|
|
Limburg |
|
|
|
Vlaams-Brabant |
|
|
Oost-Vlaanderen |
|
|
West-Vlaanderen |
|
|
|
|
-
Stads-en Gemeentebesturen :
|
Blankenberge |
|
|
Mechelen |
|
|
|
Destelbergen |
|
|
|
Kapellen |
|
|
|
Schoten |
|
|
|
Herk De Stad |
|
|
|
Meise |
|
|
|
Nazareth |
|
|
|
Laakdal |
|
|
|
Brussel |
|
|
|
|
|
-
Diverse organisaties en bedrijven :
|
11.11.11 |
|
|
|
Brugs Fonds |
|
|
|
Corporate Funding Programme (CFP) |
|
|
Van Os via CFP |
|
|
|
Stichting Antoon Spinoy |
|
|
P&V |
|
|
|
TMVW |
|
|
|
ABVV Sociaal Fonds Voedings nijverheid |
|
|
|
|
|
-
Socialistische achterban
:
|
VSGF
Vzw |
|
|
|
ACOD |
|
|
|
Algemene Centrale |
|
|
ABVV Metaal |
|
|
|
ABVV West-Vlaanderen |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Voor de financiering van de projecten en partnerwerking in Noord en
Zuid, kon fos rekenen op steun van : |
-
Federale Overheid, Directie-Generaal voor Ontwikkelingssamenwerking
– DGOS (o.a. BOF)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
De
rekeningen (en het gebruik van onze middelen) worden jaarlijks gecontroleerd
door het onafhankelijke
bedrijfsrevisorenkantoor
Ernst & Young.
De jaarrekening en het revisoraal verslag werden neergelegd op de Algemene
Vergadering van 23 juni 2008 en kunnen geraadpleegd worden op
www.fos-socsol.be. De jaarrekening werd ook neergelegd bij de Nationale Bank
van België (www.nbb.be),
waar alle cijfers vrijblijvend kunnen opgevraagd worden.
FOSFOR: inhoudstabel
