fos werkt
sinds eind jaren zeventig in Mozambique. Door de oorlogssituatie, die duurde tot
in 1992, was onze steun vooral gericht op noodhulp en heropbouw. Nu werken we
vooral met vakbonden en boerenbonden,
aan
waardig werk én gezondheid.
Daarnaast steunt fos ook twee projecten rond voedselzekerheid.
Mozambique is één van de armste landen ter wereld. De helft van de bevolking
moet zien te overleven met minder dan één dollar per dag. Slechts weinig mensen
vinden “formeel” werk: van een actieve bevolking van 7 à 9 miljoen mensen heeft
slechts 350.000 tot 750.000 werknemers een formele baan, en dan nog vaak slechts
deeltijds of tijdelijk. De landbouw zorgt voor 80% van de tewerkstelling. Vaak
gaat het om kleinschalige, familiale landbouw die onvoldoende voortbrengt om een
gezin een heel jaar van voedsel te voorzien. Dit maakt arme families afhankelijk
van werk in ruil voor voedsel of geld, van giften en van woudplanten.
Mozambique heeft in
vergelijking met de meeste andere Afrikaanse landen een goed en progressief
wettelijk kader. De overheid staat ook open voor de rol van vakbonden in het
tripartiete overleg, maar toch kunnen de vakbonden onvoldoende hun wensen en
belangen doordrukken. Ook laat de toepassing van de arbeidswetgeving veel te
wensen over. Werknemers zijn te weinig op de hoogte van hun arbeidsrechten en
kunnen daardoor hun rechten te weinig afdwingen.
Gezondheidszorg is voor een groot deel van de bevolking niet toegankelijk. Op
het platteland is dit onder meer te wijten aan de lange afstanden tot de
dichtstbijzijnde gezondheidsposten. Bovendien kampt de openbare gezondheidszorg,
zeker op het platteland en in de sloppenwijken, met een gebrek aan medicijnen en
geschoold personeel. Het personeel is vaak onderbetaald en emigreert bijgevolg
massaal. Mozambique telt slechts ruim 700 artsen op een bevolking van 21 miljoen
inwoners - in België zijn er meer dan 400 artsen per 100.000 inwoners. Door de
stijgende prijzen van voedsel en andere basisbehoeften, zoals transport,
lampenolie, zeep, waspoeder, maar ook schoolmateriaal en simpele
landbouwwerktuigen, blijft er voor veel mensen nog minder geld beschikbaar voor
gezondheidsdiensten en medicatie.
CONSILMO - Confederaçao dos Sindicatos Livres de Moçambique
Koepel van Vrije Vakbonden van Mozambique
Vandaag is CONSILMO één van de twee
vakbondskoepels die deelnemen aan de onderhandelingen met regering en
werkgevers. CONSILMO groepeert de nationale beroepscentrales van bouw,
transport, hotelwezen en veiligheidsagenten. In totaal gaat het om meer dan
96.000 werknemers waarvan 12.741 vrouwen. 57.290 onder hen zijn aangesloten bij
een vakbond (5.522 vrouwen). Er zijn ruim 1.000 syndicale comités actief in meer
dan 6.000 bedrijven.
Via CONMUT, het Nationaal
Vrouwencomité van CONSILMO, worden specifieke problemen van vrouwen op de
werkvloer aangepakt, zoals ongelijke behandeling en loondiscriminatie,
zwangerschap en ongewenste intimiteiten. Op vlak van gezondheid werkt CONSILMO
vooral aan de rechten van hiv/aids-patiënten, die al te vaak gediscrimineerd
worden. Zo zijn er vormingen over patiëntenrechten en preventieprogramma’s op de
lokale radio.
fos
ondersteunt de werking van een vormingscentrum van Consilmo in Chimoio.
Activisten krijgen er vorming over arbeidsrecht, onderhandelingstechnieken,
hygiëne en veiligheid, sociale zekerheid, globalisering, etc.
fos ondersteunt Consilmo ook bij het uitbreiden van zijn werking
naar arbeiders uit de informele sector. Daarnaast is er ook aandacht voor
aidspreventie en ondersteuning van personen met aids. Er wordt gewerkt met
lokale geneeskrachtige planten om de lichamelijke ongemakken van patiënten te
verlichten.
We steunen Consilmo ook, samen met de andere vakbondskoepel OTM-CS, in het
opzetten van een Syndicaal Forum: een samenwerkingsverband voor sociaal overleg
met de overheid en de werkgevers.
OTM-CS - Organizaçao dos Trabalhadores de Moçambique - Central Sindical
Centrale Nationale Vakbondskoepel
OTM, de tweede vakbondskoepel in Mozambique, is in 1983 opgericht als eindpunt
van een lang groeiproces van de Conselhos de Produçao (Productieraden) die in
1976 - kort na de onafhankelijkheid – werden opgericht. OTM telt 16
professionele centrales op nationaal niveau, met in totaal 261.664 werknemers
waarvan 114.000 overheidsambtenaren. In totaal zijn er 87.174 vakbondsleden:
69.735 mannen en 17.439 vrouwen.
fos steunt OTM in het opzetten van een Syndicaal Forum met
Consilmo (zie hierboven).
SINTAF - Sindicato Nacional
dos Trabalhadores Agropecuarios e Florestais Nationale Vakbond van Landarbeiders
fos steunt SINTAF
bij de uitbreiding en versterking van haar ledenbestand. Daarnaast begeleidt fos SINTAF in haar samenwerking met de overheid, met werkgevers en
met andere vakbonden.
Hiv/aids
Aids richt in Mozambique een ware ravage aan. Het verdwijnen van een groot deel
van de actieve bevolking heeft desastreuze gevolgen voor alle geledingen in de
maatschappij. Daarom geven de vak- en boerenbonden tijdens vormingen voor hun
leden ook voorlichting over aids.
Ucama - União Provincial dos Camponeses de Manica
Boerenbond van de Provincie Manica
UCAMA heeft een
partnerschap met De Voorzorg Limburg.
Met de steun van fos werkt Ucama aan een betere toegang tot
gezondheidszorg op het platteland. Dit gebeurt in samenwerking met de lokale
overheidsdiensten. Ucama begeleidt acht gemeenschappen op het platteland bij het
oprichten van gezondheidskernen, die aan preventie en basiszorg doen. Zo geven
ze voorlichting over voeding, hygiëne, symptomen van malaria, tbc en hiv/aids en
gezondheidsrechten aan de plaatselijke bevolking. Maar ze versterken ook de
capaciteiten van de lokale gemeenschappen – voornamelijk van vrouwen – zodat ze
hun rechten beter kunnen afdwingen. Ucama doet ook zelf lobbywerk ten aanzien
van de overheid.
We werken aan voedselzekerheid:
In Mozambique wordt 95% van de landbouwgrond ingenomen door de kleine
landbouwersfamilies en meer dan 80% van de bevolking is geheel of gedeeltelijk
afhankelijk van de landbouw. fos heeft, met steun van het
Belgische Overlevingsfonds, dan ook twee projecten rond voedselzekerheid.
In de provincies Manica en Tete ondersteunt fos de provinciale
boerenbonden Ucama en UPCT in het verbeteren van voedselzekerheid, door middel
van een betere toegang tot productiemiddelen en verbeterde technieken voor
productie (zoals irrigatie), verwerking en vermarkting. Daarbij bestaat
bijzondere aandacht voor de voedselzekerheid van kwetsbare groepen, zoals
slachtoffers van hiv/aids.
Ucama - União Provincial dos Camponeses de Manica Boerenbond van de Provincie Manica
Ucama heeft als doel om kleine boeren te verenigen en hun capaciteit te
versterken, zodat ze hun eigen zaken kunnen oprichten en beheren. Ucama
vertegenwoordigt ongeveer 25 coöperatieven en 80 associaties en is lid van de
nationale boerenunie Unac. [link naar Unac site*]
UPCT - União Provincial dos Camponeses de Tete Boerenbond van de Provincie Tete
UPCT is actief in de hele provincie Tete. Het project rond voedselzekerheid
wordt uitgevoerd in de districten Cahora Bassa, Changara en Tete-stad. In die
drie districten zijn er 44 verenigingen aangesloten bij UPCT, met een totaal van
1369 leden. UPCT is lid van
Unac, de nationale boerenbond. UPCT verdedigt de sociale, economische en
politieke belangen van de kleinschalige boeren in de familiale sector.
191
landen ondertekenden een akkoord om tegen 2015 de
armoede in de wereld te halveren.
Voer samen met de Vlaamse Noord-Zuidbeweging actie
om de politici aan hun belofte te herinneren én de
lat hoger te leggen.
Armoede moet de wereld uit!
