De verschillende resoluties van de Verenigde Naties zijn duidelijk: het
Palestijnse volk heeft recht op een eigen staat. Israël bestaat al meer dan 60 jaar, Palestina officieel nog altijd
niet. Integendeel: sinds 1967 bezet Israël de westelijke Jordaanoever en houdt
de Gazastrook in een militaire en economische wurggreep. Met de vredesakkoorden
van Oslo (1993) erkende de PLO van Yasser Arafat de staat Israël binnen de
grenzen van 1967. Tot op de dag van vandaag heeft Israël zijn grenzen nog niet
vastgelegd. Een terugblik op de recente evoluties leert dat Israël de
verschillende vredesgesprekken enkel gebruikt heeft om zijn grondgebied verder
uit te breiden via de bouw van joodse nederzettingen en eigen verbindingswegen
op de westelijke Jordaanoever. Het economische en sociale leven van de
Palestijnen wordt ernstig verstoord door onder meer wegblokkades, controleposten
en doorgangspasjes.
Niet alleen de Israëlische bezetting zet de Palestijnse samenleving zwaar onder
druk, ook de interne machtstrijd tussen de politieke fracties Fatah en Hamas
bemoeilijkt de situatie. In januari 2006 won Hamas de Palestijnse
parlementsverkiezingen met 76 van de 132 zetels. Onder internationale druk werd
een poging ondernomen om een regering van nationale eenheid te vormen. Deze
poging mislukte echter en leidde tot een bitse strijd binnen de Palestijnse
samenleving. De Palestijnse Autoriteit onthief de verkozen Hamas-leden uit hun
functie en verving ze door leden van Fatah. Als reactie hierop nam Hamas op 14
juni 2007 het bestuur over de Gazastrook met geweld over, waarop Israël de
Gazastrook hermetisch afsloot. Het Palestijns politiek bestuur is dus verdeeld,
met Hamas die het bestuur voert over de Gazastrook en Fatah over de westelijke
Jordaanoever. Deze tweestrijd tussen Hamas en Fatah wordt door de Israëlische
staat maar al te graag gebruikt en gestimuleerd om niet te moeten onderhandelen.
De strijd voor een eigen Palestijnse staat heeft dan ook nood aan de steun van
organisaties uit het middenveld, die zich verzetten tegen de negatieve gevolgen
van de bezetting en de interne tweestrijd. Ze trachten hun kritische rol
tegenover de Palestijnse Autoriteit waar te maken en werken mee aan de uitbouw
van democratische structuren.
De Israëlische bezetting en de annexatiepolitiek hebben het
economische leven in de Palestijnse Gebieden zwaar getekend. Militaire
inbeslagname, Israëlische nederzettingen en de bouw van de muur hebben de
landbouw ontwricht. Sinds de tweede Intifada (2000) verloren 160.000 Palestijnen
hun werk in Israël, waar
ze meer en meer van de arbeidsmarkt worden uitgesloten. De zwakke Palestijnse
economie kan deze toevloed van werklozen niet aan.Werken bij de Palestijnse staat
is voor velen het enige
alternatief: ruim 36 procent van de beroepsbevolking werkt voor de overheid of
in de dienstensector.
De werkloosheid is de laatste jaren fors toegenomen: 30
procent van de actieve bevolking zit zonder werk. De verkiezingsnederlaag van
Fatah in 2006 heeft het economische leven nog zwaarder getroffen. Door de
internationale financiële boycot van de Palestijnse Autoriteit werden 150.000
ambtenaren in 2006-2007 ruim acht maanden niet uitbetaald. De hermetische blokkade van de Gazastrook sinds juni 2007 en het
Israëlisch militair geweld eind 2008, leggen de economie daar volledig stil.
De moeilijke economische omstandigheden zetten de
arbeidsrechten zwaar onder druk, en de Palestijnse arbeidswetgeving staat nog in
de kinderschoenen. Grote schendingen van de arbeidersrechten door Palestijnse
werkgevers zijn: lage lonen, ontslag zonder vergoeding, discriminatie van
vrouwen, gebrek aan veiligheid en gezondheid op de werkvloer en niet betalen van
de wettelijke lonen en verzekeringen.
Ook Israël lapt de arbeidsrechten aan zijn laars. Als gevolg
van de zwakke Palestijnse economie en de krappe arbeidsmarkt zien veel
werknemers zich genoodzaakt te gaan werken in Israëlische industriezones op de
westelijke Jordaanoever. Vaak gaat het om (petro-)chemische bedrijfjes waar de
omstandigheden ronduit gevaarlijk zijn. Aandacht voor werkveiligheid of een
verzekering tegen arbeidsongevallen zijn zo goed als onbestaande. De Israëlische
arbeidswet die op deze arbeiders van toepassing is, wordt zelden nageleefd.
Zowel de Israëlische vakbond, de Israëlische autoriteiten als de Israëlische
werkgevers discrimineren Palestijnen of laten discriminatie al dan niet
oogluikend toe.
De Palestijnse vakbonden hebben een lange geschiedenis die
parallel loopt met de strijd voor een zelfstandige staat Palestina. Dat
verklaart de invloed van de politieke fracties binnen de traditionele vakbonden.
31,4 procent van de beroepsbevolking is lid van een vakbond. Uit reactie tegen
de politisering ontstaan nu in verschillende sectoren onafhankelijke vakbonden.
In Palestina ondersteunt fos krachten binnen de werknemersbeweging
die werken aan de uitbouw van een representatieve vakbeweging: een organisatie
met sterke structuren, opgebouwd vanuit de basis, die de rechten van werknemers
kan verdedigen.
DWRC
- Democracy and Workers’ Rights Centre
Centrum voor Democratie en de Rechten van de Werknemers
Via een aanbod van kadervorming, technische en juridische ondersteuning, werkt
DWRC aan de uitbouw van de Palestijnse vakbeweging volgens democratische
basisprincipes. Om zo de rol en impact van de vakbeweging op het economische,
politieke en sociale leven te vergroten. DWRC stimuleert de oprichting en de
werking van onafhankelijke vakbonden die zich in juli 2007 hebben verenigd in de
Federation of Independent Unions Palestine (FIUP).
Sinds de tweede helft van 2006 ondersteunen fos en de
Algemene
Centrale van het ABVV de Palestijnse Vakbond van de Chemiewerknemers -
aangesloten bij PGFTU - bij de uitbouw van de interne structuren. Regio per
regio leggen militanten van de vakbond contact met de arbeiders in de chemische
bedrijfjes. De registratie van het ledenbestand wordt geoptimaliseerd, het
veiligheidsprobleem op de werkvloer aangekaart.
Het verslag van
een uitwisseling met deze partner vind je
hier.
PWWSD
- Palestinian Working Women Society for Development
Beweging van Werkende Vrouwen voor Ontwikkeling - Palestina
PWWSD verdedigt de belangen van werkende vrouwen en steunt hen met de oprichting
van democratische vrouwencomités op de werkplek en in een aantal woonwijken.
PWWSD ijvert voor de oprichting van een vakbond voor vrouwelijke werknemers in
kinderopvangcentra en schoonheidsalons.
191
landen ondertekenden een akkoord om tegen 2015 de
armoede in de wereld te halveren.
Voer samen met de Vlaamse Noord-Zuidbeweging actie
om de politici aan hun belofte te herinneren én de
lat hoger te leggen.
Armoede moet de wereld uit!
